Markii shacabka Soomaaliyeed ay
dhagahooda ku soo dhaceen in Madaxweyne Shiikh Shariif uu ka degay Magaalada
Adis- Ababa ayaa midweliba wuxuu Rajo Xumo ka muujiyey jiritaanka Dowladda
Federaalka iyadoo qaarkood ay sheegeen in aysan waxba ka duwaneyn Midii
Cabdulaahi Yuusuf oo ciidamadda Itoobiya ay ka geysteen gayiga soomaaliyeed
Xasuuq balaaran oo dhinac weliba leh
“ Maxaa loo eryey Cabdulaahi Yuusuf
haddii sidaan ay dhacayso” ayuu ku calaacaley nin xildhibaan ah oo diidey in
magaciisa la sheego wuxuu intaa raaciyey “waxay ahayd in Cabdulaahi Yuusuf
la iska dhaafo , waxaa soo baxay in Magaalada Adis- Ababa ay noqotey meel laga
xukumo Shacabka soomaaliyeed , bal fiiri Maamulada Somaliland iyo iyo Puntland
waxaa looga arimiyaa Magaalada Adis-Abab”
Shacabka soomaaliyeed waa ka
dheregsan yhiin wixii ciidamada Itoobiya ka geysteen Dalka soomaaliya mudadii
labada sanno ee ay joogeen Gayiga soomaaliyeed oo isugu jira Dil , Dhac ,
Kufsi iyo Barakicin welina shacabka soomaaliyeed xasuustooda kama Go'in
dhacdadaas oo lagu tilmaami karo Xasuus Ma hadho ah waxay dadka is weydiinayaa
maxaa keeney in Dowladda Shiikh Shariif ay maciin biddo Itoobiya “
Shiikh Shariif isagaa ka dagaaley dhibaatooyinkii itoobiya ka geysatey ummadda
Soomaaliyeed maanta isagoo og dhibaatadaas marka su’aasha meesha
taal ma itoobiya isa soo bedeshey mise waa sideedii” ayuu yiri Xasan
Faarax oo ah wiil dhaliyaro ah oo ka fariistey waxa ka dhacaya soomaaliya”
wuxuu intaa ku darey” waxaa dhalinyarada soomaaliyed ugu baaqayaa in ay
qoryaha iska dhigaan maadaama wixii loo dagaalamayey la
iska baal marey.
Tagista Sheikh Shariif ee
Itoobiya ayaa dadka u dhuun daloola arrimaha siyaasadda soomaaliya waxay
sheegeen in Shiikh Shariif uu halkaa ku waayey dad farabadan oo hore u
taageesanaa siyaasadiisa iyagoo ku tilmaamey mid aan waxba ka duwaneyn
Dowladii Cabdulaahi Yuusuf waxaay kaloo sheegeen in Dowladaha
Itoobiya iyo Kenya aysan marnaba aysan dooneyn in soomaaliya ay yeelato dowlad
awood badan oo dalka ku soo celisa kala dambeyntii, waxay kaloo sheegeen
in dowladda Shiikh ay dhici karto in mucaaradad uga timaado saaxiibadii ay
kuwada jiraan Dowladda Midnimda qaran waayo waxay saaxiibadii si aad ah uga
soo horjeedaan in taageero Milatari la weydiisto Dowladda Itoobiya oo ay
sheegeen in ay tahay Dowlada Cadaawad soo jireen ah u haysa shacabka
soomaliyeed.
Sawir Guud oo ku saabsan Xaalada Magaaladda Muqdhisho
Iyadoo weli ay sii socdaan dagaalada u dhaxeeya Ciidamada
Dowlada iyo kuwa Xarakatu AL-Shabaab iyo Xisbul Islaam oo isku dhinac ah ayaa
ilaa iyo hadda koox waliba waxay sheeganayaan in ay ka gaareen Guulo la taaban
karo , dagaaladaas oo ay ku dhinteen Dad gaaraya 70 Qofood sidoo kalena ay ku
dhaawacmeen 140 Qofood oo intooda badan ay yihiin dad riyid ah oo ugu tagtey
Rasaasta Guryahooda ayaa muuqan rajo laga qabo in ay wada hadlaan Kooxaha iska
soo horjeeda si loo dhameeyo dhibaatada taagan oo haatan sii galeysa sanadkii
Labaatanaad
Dagaalada oo haatan Xoogoodu ay ka socdaan waqooyiga
Muqdisho ayaa kooxaha ka soo horjeeda Dowlada waxay ku soo sii siqayaan
Xarunta Madaxtooyada , iyadoo Dowladda iyo Ciidamada Amisom ay dadaal ugu
jiraan sidii ay ugu hortagi lahaayeen in Kooxaha ka soo horjeeda ay
helaan Deegaan ay ka garaaci karaan Dekeda weyn ee Magaalada Muqdisho oo ah
meesha keliya ee ay Dowladda ka helaan Dhaqaalaha , waxayna wararka ay
sheegayaan in Ciidamada Amisom ay Qorsheynayaan in ay ka barbar Dagaalamaan
Ciidamadda Dowladda oo u muuqda kuwa aan u babac-dhigi Karin Awooda kooxaha ka
soo horjeeda waana mida keentey in Deegaano badan ay qabsadaan Kooxaha
Mucaaradka ah
Lixdii maalmood ee ay socdeen Dagaaladaan waxaa ku
geeriyoodey Wariye u shaqeynayey Idaacadda Quraanka Kariim ka dib markii
Rasaas ugu tagtey mar uu goynayey Isgoska Afarta jardiino waxaa wariyaha la
dhintey dad kale oo rayid ah waxaa kaloo dagaaladaan ay sababeen in ay
barakacaan Kumaan qoys , kuwaas oo raadsanaya meel ay kaga gambadaan Hubka
culus ee ay isweydaarsanayaan kooxaha iska soo horjeeda
Amiirka ugu sareeye Xarakadda Al- Shabaab Shiikh Mukhtaar Cabdiraxmaan (Abuu
Subeyr) ayaa fariin uu u soo gudbiyey Bahda warbaahinta waxa uu ku sheegey in
Muddo Shan maalmood ay isku soo dhiibaan Ciidamada Dowlada hubkoodana ku soo
wareejiyaan gacanta Mujaahidiinta sidoo kale Masuuliyiinta Dowlada waxa uu
sheegay in Maxkamad Islaami ah la soo taagi doono isagoo ku eedeeyey in ay
shacabka u geysteen Xasuuq baahsan
Abuu Subeyr wuxuu ku tilmaamey Dowlada Shiikh Shariif mid
Riddo ah , isagoo sheegay in dalka soo geliyeen Ciidamo shisheeye kuwaas uu
sheegay in ay Xasuuq iyo baaba’u geysteen shacabka soomaaliyeed ,
wuxuu kaloo uu sheegey in ay dagaalada sii wadi doonaan inta ay dalka ka
saarayaan ciidamada shisheeyeye isla markan ay xukunka ka tuurayaan wuxuu ugu
yeeray Dowlada Ridada
Shiikh Yuusuf Maxamed oo ah Wasiiru Dowlaha Gaashaandhiga
ayaa ku tilmaamey hadalka Abuu Subeyr Mid iska dheh ah “Hubka ma waxaan ku
wareejinaa nin dhuumanaya , aan lahayn Xafiis loogu soo hagaago” ayuu si
kulul u yiri Mudane Indhacade oo sheegey in goor dhow dalka ka saari
doonaan Kooxaha ka soo horjeeda Dowladda

Dagaalada ayaa waxay sababeen in Isbitaalada Muqdisho
la soo gaarsiiyo dad fara badan oo dhaawaca ah kuwaas oo u badan dad rayid oo
qaarkood oo aan awoodin in ay iska bixiyaan Kharashka adeega Caafimaadka,
qaarkood waxaa Teedhooyin looga sameeyey Isbitaalka gudihiisa , waxay
Takhaatiirta ay sheegeen in aysan la tacaali Karin maadaama awoodooda ka fara
badan tahay
Gawaarida gargaarka deg dega oo ay keeneen Ganacsato
Soomaaliyeed ayaa ku howlan sidii dadka dhaawaca u soo gaarsiin lahaayeen
Goobaha caafimaadka hase yeeshee Gawaaridaan iyo Howlwadeenada saaran ayaa la
kulma dhibaatooyin kaga imaanayaan Kooxaha dagaalamaya waxaana dhawaan la
diley mid ka mid ah Darawalada Gaadiidka Gurmadka ah mar uu ku jirey Howl
maalmeedkisii hase dadka qaar baa ku talinaya in xaafadaha Muqdisho laga
sameeyo Xarumo ama Boosteejooyin ku meel gaar ah oo leh adeegyadii Caafimaadka
, goobahaas oo ay ku diyaarsan yihiin Gaadiidka Gurmadka deg deg ah si halkaas
uga daabulaan Dadka dhaawaca ah , waxayna sheegeen in halkaa ku nabadgaleyaan
Gaadiidkaas iyo Howlwadeenada la socda
Dagaaladaan ayaa waxay ku soo beegmeen xilli magaalada ay ka da’ayaan
Roobabkii Xagaaga kuwas oo dhibaatooyin u geystey Wadooyinka Muqdisho , qaar
ka mid ah wadooyinka waxaa aad is leedahay halkaan ma waxaa ka dilaacay
Harooyin waaweyn sidoo kale waxay roobabaka dhibaatooyin ku hayaan dadka
barakacay oo qaarkood aan heysan meel ay kaga gambadaan dhibicda Roobka
Goobaha ay ku sugan yihiin Kooxaha ka soo horjeeda Dowlada runtii
dadka waxay ku qabaan Nabadgelyo oo waxaa ka hirgaley sharciyo ku saabsan in
raga iyo Dumarka aysan isku dhex milmin oo dumarka waxaa laa qorsheeyey
Kuraasta dambe ee Gaariga halka Ragga laa qoondeeyey Safka hore hase yeeshee
goobaha ay ku sugan yihiin Ciidamada dowlada dadka waxay ka cabanayaan Dhac
aad u baahsan inkastoo dowlada sheegtey in ay waxa ka qabanayaan cabashadaas
Ciidamada Dowlada waxay difaacanayaan Wadada dheer ee
ka timaada Garoonka diyaaradaha ee tagta Km 4 ka sii tagta wadada Maka
AL-Mukarama Ilaa Baar Fiat waxay difaac kaga jiraan Meel ku dhow Hotel Global
waxay kaloo gacanta ku hayaan Degmooyinka Wadajir, Dharkeenleey Xamar Jajab
Xamar weyne, Waaberi iyo meelo kale oo ay ka joogaan Wardhiigleey Howlwadaag ,
Halka Kooxaha ka soo horjeeda Dowlada Gacanta ku hayaan inta badan Waqooyiga
Muqdisho Koofurta Muqdisho
Dowladda Federaalka ayaa si aad ah u dooneysa in ay
dagaalada kala qaybqaataan Ciidamada Amisom si looga difaaco Kooxaha ka soo
horjeeda oo dagaalka ka gaaraya horumar hase yeeshee afhayeen u Hadlay
Ciidamada Amisom ayaa sheegey in uusan Qorshaha ugu jirin in ay ka barbar
dagaalamaan ciidamada Dowlada , wuxuu sheegey in ay mar ka sugayaan ururka
Midowga Afrika