Daabaco Boggan | Print

Google oo Badashay Khariidada Xuduudaha Soomaaliya iyo Ethiopia

• Google Earth/Maps oo garwaaqsatay xuduud beenaadda u dhaxaysa Soomaaliya iyo Itoobiya, saxdayna khariidaadooda...

Google Earth /maps, oo qeyb ka ah shirkadda Google ayaa waxay July 20, 2010 boggeeda warbaahinta ku soo bandhigtay in qayb kamid ah khariidada xuduudda Soomaliya iyo Ethiopia ay dib u habyen ku sameyeen, kana bedeleen calaamaddii hore ee ahayd, kuna muujisay xarriiq ka tarjumaysa in xuduudaasi aysanahayn "Caalami", balse ay tahay mid ay ku muransan yihiin labada dal.

Waxay warbixintu sheegtay in dibu habaynta uu sameeyey khariidadda Google Maps ay diyaar tahay (http://maps.google.com/), dhowaana is-bedelkaasi diyaar ku noqon doono Google Earth (http://earth.google.com/). Dib u habayntan aya qayb ka ah xuduudada ilaa 60 dal ama gobol oo khariidadahooda ay Google dib u hayabsay. Waxaana taas lagu macneeyey in hormariyaan howshooda si ay ula jaan qaadaan is baddalada siyasadeed ee dunida ka socda.

Warbixinta Google oo sharaxaad ka bixinaysa isbedelkaas ay ku samaysan xuduudda lagu muransan yahay ee u dhaxaysa Soomaaliya iyo Itoobiya waxay qortay sidan:

• This portion of the border between Ethiopia and Somalia changed from solid (yellow in Google Earth) - meaning "international" - to dashed (red in Google Earth) - meaning "disputed" - to reflect the ground-based reality that the two countries maintain an ongoing dispute in the Ogaden region.

Taas oo marka la tarjumo macnaheedu yahay:

• Qaybtan ka mid ah xuduudda u dhaxaysa Ethiopia iyo Soomaaliya waxaa laga bedeley xarriiqdii isku xiriirsanayd (iyo Google Earth ahaa xariiqdaasi lahayd midabka huruudda) - oo macnaheedu ahaa "caalami" - waxaana loo bedeley xarriiq kala goo-go'an (iyo Google Earth oo xarriiqdaas laga dhigayo midabka casaanka) - taas oo macnaheedu yahay "in lagu muransan yahay" - si ay ug atarjumto xaqiiqada hakaas ka jirta oo ah in labada dal uu ka dhexeeyo muran socda ee gobolka Ogaden.

Markaas ayaa Google waxa uu soo bandhigay sawirkii uu markii hore khariidadiisa ku jirey oo uu bedeley iyo sawirka cusub oo uu ku bedelayo

Sawirkii hore:

Sawirka cusub:

Hadda marka la baaro khariidaada Soomaaliya waxaa ee laga baaro http://maps.google.com/ waxa soo baxaaya qayb kamid ah xuduud beenaadka u dhaxeeya Soomaaliya iyo Itoobiya oo ah xariiq aan xiriirsanayn, sida ka muuqata sawirka hoose:

Google Earth kama hadlin xuduud beenaadka u dhaxaysa Soomaaliya iyo Kenya. Sidoo kale ma uusan dhamaystirin xariiqda muujinaysa gebi ahaanba xuduud beenaadka u dhexeeya Soomaaliya iyo Itoobiya, balse waxa uu muujiyey qayb. Taas oo ah bilow wanaagsan oo uu Google hore u qaaday, dhabar jabna ku ah damacii Itoobiya ku doonaysay in ay adduunka kaga dhaadhiciso in ay xariiqdaasi tahay mid caalami ah, balse hadda Google Earth / Maps garwaaqsaday in ay tahay xad lagu muransan yahay.

Gumaystayaashii reer yurub xilligii la kala boobayey qaaradda Afrika ayaa boqor Menelik waxa uu warqad u qoray Gumaystayaashii uu ku calool sasabanayo. 1894 ayaa heshiiska loo yaqaab saddex-geesoole "Tripartite Accord" waxaa wada garey Ingiriiska [Great Britain], Talyaaniga [Italy], iyo Itoobiya [Ethiopia], kaas oo kusaabsanaa dhulka Soomaaliya. Talyaaniga waxaa lasiiyey dhulka soo eegaya badweynta Hindiya oo waagii dambe loo bixiyey Italian Somaliland. Heshiiskaasu wuxuu aqoonsaday in Mililikh [Menelik] uu qaato dhulka galbeed ee Soomaaliya (Soomaali galbeed).

Muddo kaddib,  Talyaaniga ayaa duulaan ku qaaday Itoobiya, waxaana duulaankaasi sababay in May 2, 1936 uu boqorkii Itoobiya ee Haile Selassie uu ka cararay dalka Itoobiya. Saddex maalmood kabacdi ayaa May 5, 1936 waxaa Addis Ababa qabsaday ciidankii Talyaaniga. May 7, 1936 ayaa talyaanigu waxa uu Itoobiya si rasmi ah ugu darsaday dalkiisa, laba maalmood kabacdi ayaa May 9, 1936 boqor Victor Emmanuel III oo Talyaani ah waxa uu ku dhawaaqay in uu isagu boqor u yahay Itoobiya. Talyaanigu Gumeysi ku haystay Itoobiya muddo Shan sano (1936-1941).

Markii talyaanigu qabsaday Itoobiya waxaa dhulkii Soomaali Galbeed uu ku darsay maxmiyadiisii uu gumaysanayey ee ka bilaabanaysay xeebaha Soomaaliya ilaa Eretiriya oo uu dhulkaas u bixiyey Italian East Africa. Ingriisku waxa uu aad isugu taxallujiyey indhulkii Soomaali Galbeed ee talyaanugu qabsaday uu ku soo celiyo maxmiyadii Ingriiska ee geeska Afrika ee British Somaliland. Muddo kaddib Ethiopia waxay markale codsi calool sasabasho ah gaarsiisey shirkii xulafadii markaas adduunka ugu itaalka roonayd ee loo aqoon jirey Allied Power oo shir uga socdey London 1945. Waxaa markaas Ingriiskii uu dhulii Soomaali Galbeed badankeedii ku wareejiyey Itoobiya sannadkii 1948 ilaa 1954. Ilaa hadda dhulkaasi waxa uu ku hoos jiraa gumaysigii.

Xuduuddaasi sidaas ayey ku noqotay mid aan adduunku u ictiraafsanayn caalami. Google Maps/Earth ayaa hore xuduudaad ku calaamadiyey xariiq isku xiriirsan oo u dhiganta xariiqada xuduudaha la aqoonsan yahay, taas weeye midda uu Google hadda bedeley kana dhigay xariiq ka duwan oo ah xuduud la isku haysto ama lagu muransan yahay. Qoraalka Google uu warbixinta ku soo bandhigay waxa uu link u sameeyey bogga Wikipea oo ay ku sawiran tahay khariidaad muujinaysa dhulka Soomaaliyeed ee Itoobiya gumaysato.

Soomaalidu waxay dhulkaas Soomaali galbeed, dadna qaar u yaqaan Ogaden u aqoonsan yihiin dhul ka maqan qowmiyadda Soomaaliyeed, ahna dhul iyo dad ku hoos jira gumaysi oo aan xor u ahayn in ay aayahooda ka tashadaan. Xuduudaasna uma aqoonsana xuduud lagu muransan yahay ee waxay u aqoonsan yihiin dhul ay ku soo xad gudubtey gumaysiga Itoobiya iyo xuduud beenaad.

Eeg Qoraalka Google: Improving the quality of borders in Google Earth and Maps

FG. Sawirada waxaan ka qaadnay Google Maps / Earth iyo Wikipidea.

• Mahad celin: Maxamed Xaaji oo linkiga khariidadda soo gaarsiiyey SomaliTalk.com.

Faafin: SomaliTalk.com | July 23, 2010

Kulaabo bogga www.SomaliTalk.com © www.SomaliTalk.com

La soo xiriir: