Daabaco Boggan | Print

Geed Yuhuudka iyo Booca oo jecel in ay dagaaladu sii socdaan

W/D: Amiin Yuusuf Khasaaro

E-Mail amiinkhasaaro@hotmail.com

Muqdisho, Soomaaliya

Dhowr Geed oo caan ah ayaa ku yaala Magaalada Muqdisho, kuwaas oo marba mid la arkay, geedkii ugu horeeyey ee Magaalada waxa uu ahaa Tiinka, waana geed si aad ah uga baxa Magaalada Muqdisho, waxaa waagii hore la isaga ilaalin jiray Tuugada, ilaa iyo hadda waxaa jira dad isaga ilaaliya Tuugada oo guriga deer uga dhiga, waxaa kale oo dhici jiri in Tuugada lagu tuuri jiray marka la qabto si uu u xanuunsado, waayo qodxihiisa ayaa ah kuwo aan la iska siibi karin qaarkood, hase yeeshee dadka reer Muduga ah geedkaan ma jecla oo waxay yiraahdaan “waxaa noogu soo gambanaya bahalada iyo Masaska” si aad ah ayayna isana guraan, geedkaan Tiinka ahna ma lahan wax anfacaad ah, hase yeeshee mar dambe dadku markay u adkeysan waayeen abaaraha ayaa waxaa Koofurta ka bilaabatay in Tiinka la soo jaro, kadibna qodxaha laga gooyo, kadibna dab yar la tuso, waxaana la siiyaa Lo’da si ay jiilaalka uga gudubto.

Waxaa kale oo xiligii Talyaaniga la arkay geedkaan Booca la yiraahdo, waa geed isna Magaalada si aad ah uga baxa, wax waxtarmo ah ma lahan, haddana waa astaan u taagan markaad timaado Muqdisho. Geedkaan xoolaha lama siiyo, mana daaqaan, korkiisa waa caano caano, carruurta ayaa mararka qaar ku cayaarta oo keliya.

Booc

Markaan ka soo gudubno labadaan geed, xiligii Max’ed Siyaad ayaa waxaa dhacday in la sameeyo maalin lagu magacaabo “Maalinta Dhirta 17-ka April” waxaana la beeraa xiligaasi geedo fara badan, hase yeeshee dowladdaas waxay xiligaas ka dalbatay dalka Hindiya in loo keeno geed har leh, qurux badan, dadku ay manaafacaadsadaan, waxaana loo keenay geedka ay haatan Soomaalidu u taaqaan geed Hindiga, markii Magaalada lagu daayay ayaa waxaa la ogaaday in geedkaan har oo keliya laga helay, balse wax kale oo manaafacaad ah aan lagu hayn, sida miro la cuno iyo wixii la mid ah, waxa uuna leeyahay qashin fara badan, waxa uuna kugu dhibayaa xaaqid. Fara badan

Booc dhulka ka buuxsantey

Xiligii UNISOM ayaa dadka Muqdisho mar kale ku soo baraarugeen geed cusub oo loo yaqaano lama magac, dadka qaarkii waxay u yaqaanaan (Geedi Yuhuud) halka kuwo kalana u yaqaanaan (Cali Garoob), waxa uuna si aad ah ugu faafay koofurta Soomaaliya, xiliyadii dambana waxa uu soo galay Magaalada Muqdisho, dadka qaar waxay sheegaan in xiligii UNISOM uu nin Yahuudi ah uu ku saxarooday meel ka mid ah dhulka miyiga ah ee Muqdisho ku hareersan, sidaasna uu ku soo dhashay geedkaani, waa sida ay yiraahdaan dadka qaarkiis, geedkaan caleentiisa waxay u eg tahay caleenta Quraca oo kale, haddana aad ayuu u gaaban yahay, waana qodxo badan yahay, dadka qaarkii ayaa qaba in geedkaani uu yahay geed ay Aakhiro Samaanka ku dhuuman doonaan Yuhuuda.

Booc iyo geed yuhuud

Maalin aniga oo lugeynaya oo maraya jidka Warshadaha ee Magaalada Muqdisho, ayaa waxaa iga soo hor baxay koox geed Yuhuud ah, markiiba Askari Itoobiyaan ah ayaa ka soo dhex booday, waxa uuna igu yiri “Mindhinow” oo ah “Maxaa jira”, inta gacanta u haatiyey ayaan ku iri “Waxba”, waxa uuna igu yiri “Jigir Yalam” oo ah “Wax dhib ah ma jiraan ee iska bax”, maalinkaas ayaan wax xooggaa ka rumeystay in geedkaan Yuhuudu ku dhuuman doonto, waayo Askarigaas Itoobiyaanka ah iyo geedka si aad ah ayay isugu ekaayeen dhinaca Tuutaha.

Geed Yuhuud

Geed Yuhuudka iyo Booca Magaalada Muqdisho haatan si aad ah ayay ugu soo tarmeen, haatan goobihii laga qaxay waxaad ku arkaysaa geed Yuhuudkaas iyo Booca oo si aad ah u qariyay xitaa Guryihii laga qaxay iyo Wadooyinka xaafadaha dhex mara.

Si aad ah ee ay uga baxeen labadaan geed goobihii laga soo barakay, marka la barbardhigo xiligii lagu sugnaa goobahaas, waxaa si aad ah u badan haatan oo xaafaddaha Muqdisho inta badan la cidleeyay, sidaas darteed waxaa kuu muuqan karta in labadaan geed ay cidlada si wanaagsan u jecel yahay, labadaan geed ayaa waxaa dhex martay sheeko xiiso badan oo sidaan u dhacday.

Geed Yuhuudka: War ninyahow Boocow Magaaladaan goormaad soo gashay?

Booc: Waqti fog ayaan soo galay, balse waxaan waayay wax wehel ah oo aan wada joogonno.

Geed Yuhuudka: Waan gartay, waxaanse ku waydiiyey sidee u nooshaay?

Booc: Anigu cid aan biyo uga baahanay ma jirto, cid aan cunto uga baahanahay ma jirto, waxaanse jecelahay cidlada, oo layrta ayaa i mareysa, jiilaal iyo abaarna waa isugu key mid ah.

Geed Yuhuudka: Warkaa gartay, aniguna sidoo kale aad ayaan u jeclahay cidlada, weliba waxaan sii jeclaan lahaa in magaalada oo dhan laga qaxo, waxaanse ku weydiiyey boocow ma jiraan wax dhibaato ah oo aad la kulan tahay intii aad magaaladaan ku nooleed”.

Booc: Dhibaato waa jirtaa, oo mararka qaar ayaa carruurtu I gurtaa iguna cayaaraan, taana waxaa iigu wacan aniga oo aan lahayn difaaca qodax , waxaa sidoo kale dhibaato iga soo wajahdaa dadka oo mararka qaar I gura ina guba, ee adigana dhibaatadaada ka waran?.

Geed Yuhuudka: Waa runtaa difaac qodax waan leeyahay, laakiin mararka qaarkood waxaa igu saqajaamaya kuwo wata Misaar oo doonaya in ay ulo iga raadiyaan, kuwaas oo wax aan ka yeelo garan la’ahay.

Booc: Geed Yuhuudow waxaan ku weydiiyay , Maxaad jeceshahay?.

Geed Yuhuudka: Waxaan jeclahay marka ay madaafiicdu isku dhacdo oo ay dadku barakacaan ayaan si aad u tarmaa.

Booc: Anigana sidoo kale ayaan u jeclahay in ay dagaalada sii socdaan, haddii kale sidaan aan maanta u qurux badanahay ma u sii qurux badnaan doono, haddii nabad la helo oo ay dadku soo laabto, maxaa yeelay guridii iyo gubiddii ayaa noo dambeyneysa, oo hadda waxaa i soo gaaraya in kuwii dhibka nagu hayey ay dul degeen koox kale oo naga tirsan, oo horey baashaal ugu jiray, balse hadda jarid iyo gubid lagu bilaabay oo aad u cabanaya, hadday soo lugeyn karaan waxay ii sheegeen in ay soo bixi lahaayeen, marka ninyahow (Geed Yuhuudow) waxaan waajib nagu ah in aan Xaflad dhigano.

Ujeedada aan u soo qaadanay Qoraalkaan ayay ku qotontaa in dhibaatada Soomaaliya meel kasta laga maleegayo, oo xitaa na habaarayaan labadaas Geed oo jecel in ay dagaalada sii socdaan, waxaana taa ugu wacan dadka oo aan daryeelin deegaanka isagaba daaye in ay iyagu is daryeelaan, waxaa kale oo Habaarka Bini’aadamka gefka laga galay noogu darsoomay gefka laga galay deegaanka gaar ahaan geedihii manaafacaadka lahaa ee la harsanayay ama wax laga cunayay, kuwaas oo la baabi’yay iyadoo la fiiriyo dan aan sidaasi u sii buurneen oo ku saleysan aad mudo ku moodid, kuwaas oo cuqubadoodii ay keentay in geedo aan la aqoon oo aan manaafacaad lahayn wadanka ay soo galaan oo ay meel kasta buuxiyaan.

W/D Amiin Yuusuf Khasaaro

E-Mail amiinkhasaaro@hotmail.com

Shirka Jabuuti : Wuxuu noqdey Virus wax Qaybiya Akhri

Faafin: SomaliTalk.com | Jan 4, 2009

Kulaabo bogga www.SomaliTalk.com © www.SomaliTalk.com

La soo xiriir: