Maxkamadaha oo Shabaabkana Weeraray; Tigreegana leh Waddada ha loo Furo

C/Waaxid C/hi Khaliif

London, UK

cabdulwaxid@hotmail.com

---

Ilaah baa mahad leh. Nabadgelyo iyo naxariis nabi Muxamed korkiisa ha ahaato.

Maxaa Maxkamaduhu intaas ugu hayaan yaan far la saarin Tigreega halka ay weerar af iyo addin ahba ku qaadeen Ash-Shabaab? Bannaanbixii lagu taageerayey Janaqoow waxaa ka hadlay sarkaal ka tirsan Tigreega! Sidee askari Itoobiya u dhashay ugu khudbeeyey taageerayaasha Janaqoow? Mise hadda wax kasta waa la fishaa.

Ash-Shabaabku waxay ku hadli jireen waagii Maxkamaduhu Xamar iyo gobollada u dhowdhow qabsadeen bey weli ku hadlaan. Markaas sida Shabaabku u hadlo waxaa u hadli jiray sheekh Shariif iyo Janaqoow marka maxaa isbeddelay?

Inkastoo gaalo rabtay in shacabka la isku diro haddana falsafadda sheekh Shariif iyo Janaqoow midna dan uguma jirto jufooyinkey ka dhasheen iska daa qabiilo kale, Soomaali weyn amaba Muslimiinta kale. Janaqoow wuxuu sheegay in Ash-Shabaab iyo Khawaarijtu wadaagaan sifooyinka ugu waaweyn. Maaddaama culumada muslimiinta ah ka hadleen sifooyinka Khawaarijta ayaan cidna ka beensheegi karin astaamahaas. Janaqoow waa ku saxsan yahay wuxuu Khawaarijta ka sheegay laakiin muxuu Shabaab ku maagay? Waxaan rabaa iyagoo sifooyinka Khawaarijta laga duulayo yaa u eg Khawaarij? Ma Shabaab mise garabka Jibuuti?

1. Khawaarijtu dadka muslimiinta ah bey leysaa ee marna jihaad iyo jidgooyo-qaad ma sameeyaan. Waagii Shariifku madaxda ka ahaa Xamar marna Shabaab ma oran ma aha hogaamiye laakiin marka Shariifku Xamar ka soo degay wixii Shariifka waardiyeynayey iyo Beesha Caalamku waxay madaxweyne u arkayeen C/hi Yuusuf oon markaas is casilin. Hadda oo C/hi is casilay wuxuu Janaqoow imaam u arkaa sheekh Shariif! Sida Janaqoow u hadlayo markii la raaco waxaa Janaqoow imaam u noqonaya waxa kuwa bakhaarada gallayda jooga doortaan. Haddii qofkaas ay Janaqoow isku qabiil noqdaan waa laga yaabaa inuu ogolaado laakiin ma filayo haddii la doorto nin ay C/hi isku heyb yihiin inuu madax u arkayo. Marka su’aashu waxay tahay markii sharci Islaam iyo mid kalaba la fiirsho haddada la joogo ma aha Shariifku imaam. Marka waxaan Janaqoow weydiinayaa xaggeed ka akhrisay inaad qof Shariifka oo kale ah ugu yeerto imaam? Markii uu madaxda ka ahaa Maxkamadaha 2006-dii haddii la rabo ha loogu yeero maaddaama Xamar ahayd caasumadda, meelo badana ay Maxkamaduhu xukumeen. Shabaab iyagu Tigree-raac madax uma arkaan. Waxaa Janaqoow hoog u yaallaa marka kuwa Baydhabo joogaa doortaan qof la mid ah Maxamed Cali Geeddi ama Xasab Abshir oo uu diiddo inuu qiro iney “imaamyo” yihiin ileyn wuxuu Shabaabka Khawaarijta uga dhigayaa waa arrimahaas oo kale.

2. Khawaarijtu dadka muslimiinta ah keliya ayey leyn jireen oo gaalada wey iska deyn jireen. Dad safar ah oo uu la socday nin sheekha ayaa waxaa ku soo baxay Khawaarij. Sheekhii wuxuu yiri: aniga ii daaya oo yaan la iga dabo hadlin anaa la xaalaya nimankaase. Markii Khawaarijtii damceen iney dilaan oo boobaan buu yiri: war annagu mushrikiin baan nahay marka soow diintiinnu ma qabto in ammaan la geeyo dadka mushrikiinta ah? Khawaarijtii waxay dhaheen haa dabadeedna dadkii bey waardiye ka sii qabteen ilaa ay magaalo ku dhowaadeen oo dhaheen wakaas oo waan idin nabad gelinay ee annagu waan ka carareynaa si aan waalligaasi noo xirxirin! Yaa garoonka Aadan-cadde ka degi kara hadda Janaqoow iyo Abuu Mansuur? Yaa ciidamo Afrika ka socda waardiyeeyaan? Ma sheekh Shariif mise Shabaabka? Yaa weerar ku qaaday Shabaabka oo leh jidka haloo furo Tigreega?

3. Shabaabku waxay sheegtaan in yoolkoodu ugu weyn yahay gaalada waddanka kusoo duushay. Waxay kaloo sheegaan iney la dagaalayaan Tigree-raaca. Sidaan qodobka labaad ku sheegay Khawaarijtu waxay dhici jirtay dadka muslimiint ah. Lama sheegin meel Shabaabku ku dhaceen shacbka muslimka ah. Waxaa la ogyahay in Shabaabku qaadaan jidgooyooyinka ay soo dhigtaan Ashahaado-la-diririrka. Yaa Ashahaado-la-dirir sida Salaad Cali Jeelle iyo Cabdi Qeybdiid hoosta ku wata ma Janaqoow iyo sheekh Shariif mise Ash-Shabaab?

4. Ma Soomaali baa sheekh Shariif dooratay mise koox niman ah oo meel ku shiray oo in badan oo ka mid ah hadda ka soo horjeesteen? Marka hadduu isagu u arko imaam nin ka cararay halgankii Tigreegu lagula jiray muxuu ka rabaa in Shabaab iyagun madax doortaan? Shabaab xaq uma leh mana dhihin Janaqoow waa Khawaarij maxaa yeelay wuxuu diiday inuu raaco imaamka Shabaabka! Marka Janaqoow ha ogaado inaan Shariifku cidna imaam u ahayn. Qofkii qabiil ku raaca isagay jirtaa.

5. Teeda kale arrinta Cali iyo Mucaawiye Ilaahay labadaba raalli haka noqdee waxay khuseysaa cid dagaal iskaga hor timid. Marka Janaqoow iyo sheekh Shariif iyagu sidii Cali iyo Mucaawiye isma geyn goobaha dagaalka oo waxay jiifeen hoteelo. Dadka kale oo Maxkamadaha ku jira oo halgamay iyagu kuma jiraan. Marka hogaanka Ash-Shabaab wuu ku jiraa halkankee maxaa sheekh Shariif uga cararay halganka? Teeda kale qofkii halgama baa madax loo dooranayaa.

6. Haddii Shabaabku Khawaarij yihiin waxaa soo dhoweyn lahaa Bush iyo Tigree ileyn howl fiican bey u wadaane. Marka qoladii gumeysigu taageero baa Khawaarij ah. Yaa CIA-da iyo Tigree taageeraa? Ma Shabaab mise garabka Jibuuti?

7. Waxaa Khawaarij u eg niman markay la saaxiibeen Ashahaado-la-dirirkii ay dagaaloogayaashu ku dhiirradeen iney wasakheeyaan magacii muslimiintu xurmeyn jirtay oo qof kasta oo muslim ah u nisbo sheegan jiray waa Ehlu Sunnah Wal Jameeca. Marka Janqoow wuxuu na barayaa in Shabaabna yihiin Khawaarij halka Salaad Cali Jeelle, Cabdi Qeybdiid, Barre-hiiraale, Cabdiwaal, Xaabsade iyo Aadan Garaase yihiin Ehlu Sunnah Wal Jameeca! Soow Tigreegu ma sheekan karo iney yihiin “Ansaarul Sunnah” ileyn haddii dagaaloogayaashu magacaas ku sifoobaan shaki ma leh iney Tigreegu caawiyey nimankaas marka Tigreegu waxay noqonayaan dadkii u gargaaray muslimiinta saxda ah (Ehlu Sunnah Wal Jameeca).

8. Shabaabku waxyaalo badan waa isku dhejiyaan oo waa diideen iney debec ka muujiyeen laakiin marna lagama sheegin iney mabda’ ahaan diidaan dhexdhexaadinta oo aysan aaminsanayn. Markii sheekh Shariif la dooranayeyba iyagaa ugu xoog badnaa Muqaawamada mana diidin marka haku talax tegin eedeynta Shabaabka.

Ma dhahayo Shabaabku khalad ma leh oo waa malaa’ig laakiin sifooyinkaas waaweyn oo Khawaarijta marka la eego waxaa Khawaarij u dhow kuwa Tigreegii oo Xamar jooga Balcad kula dagaalaya Shabaabka. Kuwa leh gaalada yaan xabbad lagu ridin haddana raba iney shacabka Soomaaliyeed iyo Muqaawamo isku diraan.

Maqaalkeygii ugu dambeeyey – Ash-Shabaab wax ma loo sheegi karaa- ayaan ka digay oo ku magacaabay Janaqoow iyo waxa la mid ah iney ka faa’iideysanayaan khaladaadka Shabaabka. Sida Soomaalidu u tiraahdo: nin ani yiri dad iska saar ayaan la rabin in Shabaabku dadka iska faquuqaan lana rabo iney ku biiraan Muqaamada xalaasha ah oo aan gumeysigu soo adeegsan. Maqaalka kaddib waxaa soo baxay Tigree ka hadleysa bannaanbax loo qabtay Janaqoow iyo Maxkamadihii oo Tigreegii oo Xamar jooga weeraray Balcad.

Ma ahan markii ugu horreysay oo cid diin laga urinayo uu Janaqoow wax ka sheego. Wuxuu si joogta ah oon qarsoodi lahayn wax uga sheegaa culumo waaweyn oo Puntland iyo Somaliland joogta oo la dhaho Ictisaam. Ictisaamku waa ogol yihiin Muqaawamo nadiif ah. Markii sheekh Shariif tuutaha iyo qoriga jeeniqaarsanaa waxaa Ictisaam lahaayeen war tartiib oo dadka soo dhoweeya. Nimankii saas ahaa oo Janaqoow lahaa mey halgamaan ayuu intaas caayaa! Ma garanayo waxaan qabiil ahayn oo uu ku heysto. Marka Janaqoow wuxuu u arkaa in Shabaabkuna Khawaarij yihiin markii uusan Cabdi Qeybdiid iyo Salaad Cali Jeelle dhinaca saarinna wuxuuna u arkaa Al-Ictisaam iney munaafiqiin yihiin! Muqaawamada Xamar isagu timid ma aha in qolo gooniya la dhibayo ee Xamar waa caasimaddii waddanka oo dadkoo dhan wada degenaa. Marka qofkii wanaajiya Xamar wuxuu helayaa sumcad ka badan qofkii wax ka qabta Somaland ama Puntland.

Marka waxaa laga rabaa Shabaabka iney ama ri’ is nuugtay noqdaan oo halgankii iyo muqaawamadii ay ku jireen inta ka tagaan ay sameeyaan khaladaad ay Janaqoow iyo sheekh Shariif ka faa’iideystaan si shacabka Soomaaliyeed loogu diro ama iney Muqaawamada xalaasha ah wax la qeysdaan oo maqlaan talooyinka culumada iyo dadka waxgaradka ah soo jeediyaan. Khasab ma aha in mas’alo farac ah ama aan nasku si sareex ah u sheegin aadan cidna ku khilaafin laakiin waa lamahuraan in la mideeyo safafka Muqaawamada. Waxaana shacabka Soomaaliyeed kula talinayaa ineynaan waddankeenna uga tagin dad uu cadowgu soo adeegsaday. Waa in la qabto shirar lagu mideynayo Muqaawamada iyadoo Shabaabkuna ku jiraan.

Marka waxaan Janaqoow ku leeyahay ninkii weerar ku qaada dad muslimiin ah; isagoo raba in aan xabbad lagu ridin Tigree gumeysi ah oo waddankii heysta ayaa Khawaarij uga dhow niman dhallinyaro ah oo fudayd dartii u sameeyey khaladaad iyagoo is leh Ilaah raalli geliya. Dadkii waa u caddaaday inaad Tigree saaxiibbo tihiin marba haddii bannaanbixii laguu qabtay ay ka khudbeeyeen. Marka waxaan filayaa qofkii diin ama dareen waddanimo ku hartay ee ku jira kooxda Jibuuti iney iskaga soo baxayaan. Marka Shabaabkuna waa iney wafti usoo diraan Muqaamada xalaasha ah oo la midoobaan. Waa buuxaan culumo lagu kalsoon yahay oo horboodeysa Muqaawamada saxda ah. Marka waxaan ka baqayaa marka shacabka Soomaaliyeed ku soo baxaan jidgooyo ay dhigteen Ashahaado-la-dirir iyo garabka Jibuuti in shacabku sheegto iney u dhasheen Tigree si Janaqoow iyo kuwa raacsani ay u magangeliyaan. Marka waa xeel u furan Shabaabka laftooda iney sheegtaan iney u dhasheen Itoobiya si ay uga nabad galaan Janaqoow iyo xertiisa.