Munaasabad lagu maamuusayay soo dhaweynta Ururka Hiil-Qaran ayaa xalay lagu qabtay gobalka Minnesoto ee dalka Mareykanka, waxaana munaasabadda ka soo qaybgalay mas’uuliyiin ka socday qaybaha kala gadisan ee bulshada ku nool gobalka Minnesoto iyo waliba xubno kale oo ka socotay uruurada bulshada rayidka iyo Culuma’udiin Soomaaliyeed.

Mas’uliyiinta munasabadaaas ka hadlay waxay dhammaantood soo dhaweeyeen Ururka Hiil-Qaran iyo gudoomiyahada dhinaca siyaasadda ee ururka Prof Axmed Ismaciil Samatar, islamarkaasina lagu amaanay wax qabadka iyo qeyla dhaanta cusub ee ururka Hiil-Qaran uu la soo garab istaagay umadda Soomaaliyeed ee ku nool gudaha iyo dibad-ba iyo sidii loo garab istaagi lahaa dad badan oo ku dhibateysan xeryaha qaxootiga ee dhadhaab ee dalka kenya.

Dhanka kale, waxaa munaasabadii xalay khudbooyin dhaadheer kasoo jeediyay madax kala duwan oo ay ka mid ahaayeen: Saciid Faahiye oo ah madaxa jaaliyadda Soomaalida ee gobolka Minnesota, Prof Cawo Cabdi , oo wax ka dhigta Jamacadda gobalka Minnesoto iyo waliba gudoomiyaha dhinaca siyaasdda ee Xisbiga Hiil-Qran Prof Axmed Ismaciil Samatar iyo xubno ka tirsan Xisbiga Hiil-qaran.

Cabdiqadir Jangeli, oo ah xubin ka ah Xisbiga Hiil-qaran ayaa ka war-bixiyey sabaabta keentay in la aas-aasos ururka magaciisi uu yahay Hiil-Qaran, isagoo ku micneeyey in uu yahay mid u hiilin doona dhamaan umadda Soomaaliyeed iyo waliba soo celinta qarannimadii Soomaaliyeed oo burbur xoogan uu ku yimid 20-kii sano ee la soo dhaafay.

“Haddii aan nahay ururka Hiilqaran ee ah urur ku saleeysan ladagaalanka qabyaalada iyo ka fogaashaha cadaalad darrada ka jirta Soomaaliya waxaan abuurnay jidkii loo mari lahaa dadaalo badan laguna gaari karo habsami u-socodka siyaasadda cadaalada iyo la dagaalanka jahli oo sidii ay aheyd bari Soomaali oo ah in la taageero cidii ka shaqeyneysa cadaalada,” ayuu yiri madaxa siyaasadda ururka Hiil-qaran Prof Axmed Ismaciil Samatar oo la hadlayaay Soomaali badan oo ka soo qeyb gashay kulankii xalay.

Dhanka kale, waxuu Prof,Axmed Samatar ka warbixiyaay waxyabihii uu ku soo arkay mar uu booqday xeryaha qaxootiga ee dhadhaab oo ay ku jiraan Soomaali badan oo qaxooti ah, isagoo sheegay in ay dhibaatooyin fara badan oo dhinaca nolosha ah ay haystaan dadka xeryahaasi ku jira, islamarkaasna aysan hay’adaha gargaarka ee halkaasi ka shaqeeya aysan siin raashin ku filan oo dabooli kara baahida guud ee dadkaasi, waxaana uu intaasi raaciyey in madaxda siyaasada Soomaaliya looga baahan yahay in ay dadkaasi xaaladooda la socdaan.

Xisbigaan Hiil-Qaran ee ay dadka reer Minnesota xalay munaasibada taageerada ah ugu sameeyaan ayaa waxaa uu ka mid yahay tiro xisbiyo oo uloolamaya Siyaasadda soomaalida kana jira gudaha wadanka Soomaaliya iyo dibadaba.

Cabdiraxmaan D Nuur

Minneapolis Minnesota

Nuure1000@hotmail.com

Maxaa Caawa Xalay Uga Eg :

Akhristoow Doodahaan Dastuurka ee Maalmahaan socda waxay I soo xasuusiyeen Dood Dhex martay Nin Atbaac Taabiciyiintii ka mid ah oo Reer Maka ahaa oo la Oran Jiray Shiikh Cabdi Caziiz Ibnu Muslim AL-kanaani RX oo la Dooday Shiikhii Muctaziladah ee Axmed Ibnu Daa,ud waqtigii Suldaankii Ma’muun ee Dhibaataddii ama fidnadii Abuurista Quraanka ( khalqul Quraan ) !!! Doodaas oo ka hordhacday Ma’muun hortiisa uuna ka ahaa Xaakim ayaa laga qoray kitaab la yiraahdo ( AL-Xiidah ) (1) .
Waxaa Shiikh C/aziiz la Su,aalay In Allaah uu ka mid yahay shay ashyaada ka mid ah ? Sida Aayadda Quraanka : ( قُلْ أَيُّ شَيْءٍ أَكْبَرُ شَهَادَةً قُلِ اللّهُ شَهِيدٌ بَيْنِي وَبَيْنَكُمْ وَأُوحِيَ )
Allaah wuxuu yiri : ( ku dheh Nebi Muhamadoow shay kee ka ahoo ugu weyn xagga maragga ??? Dheh Allaah …..) 6 : 19
Shiikhu Wuxuu ku jawaabay Allaah Aayadan Wuxuu ku sheegay in uu shay’yaasha ugu Markhaati weyn yahay ???? Se Aayad kale Ayuu Allah iskaga saaray in uusan jirin shay asaga la siman oo la mid ah Sida uu ku sheegay Suuratl Shuura : ( ليس كمثله شئ وهو السميع البصير
( Allaah shay u dhigma ma jiro ,asaguna waa mid wax maqla oo wax arka )
Haddaba waxaan sheekadaan ka soo qaadaneynaa labo waxyaalood oo kala ah :

1) In erey bixintu banaan tahay haddii ay xagga Allaahba ka suubatay oo Allaah SWT uu isku Dhex daray khalaa’iqdii uu Abuuray oo uu yiri ( shay kee ka ahoo Markhaati ugu weyn ) Haddana uu ku jawaabay ALLAAH.
Akhristoow taas waxaan macnaheeda ka wadaa Dastuur waa kalimad carabi ah oo u dhiganta Xeer markii Af Soomaali la fiiriyo,u dhiganta Constitution markii la fiiriyo Afka English IWM.
Haddii aan ku sii Far weyneeyo Sow Allaah Jannada nooguma sheegin in laga helo Canab,Timir,khamri,Caano IWM Sow Haddana Nabigu NNKH nooma sheegin in aysan isku mid aheyn ee magaca uun ay wadaagaan .
Haddaba Shareeca Islaamiyah Markaan u sheegeyno Dad aan Shareeco ku dhaqmin waan in aan ugu sheegnaa wixii ay u yaqaanaan oo ah Dastuur haddii kale la isma fahmaayo.
Marka sidaan horayba u soo sheegay Dastuur Markaad Maqasho yuusan kugu soo degdegin Dastuur Calmaani ah ee sug waxa loo nisbeeyo macnaa loo tiiriyo, ma mid Calmaani ahbaa mise waa Dastuur ISLAAMi ah ??????!!!.

2 ) Midda labaad aan Doodaan ka qaadaneyno waa haddii aan Dood la isku Aamusiineynin oo Ruuxa aad la doodeysaa aadan meel ku soo Xiran uusan ka bixi kareynin, Dood Cilmiyeysan ma ahan sida Doodaan AL-XIIDAH oo Ninkii Muctazaliga ahaa la aamusiiyey ilaa uu Xaakimkii Ma’Muun uu yiri Wuu Gaaloobay asagoon is ogeyn, ka Akhristo Doodaas oo dhameystiran Kitaabkaan AL-XIIDAH.

Mashaakilaadka Horyaal in la Qoro Dastuurka ISLAAMIGA ah :

Wuxuu yiri Mawlaana AL-Shiikh Abuu Aclaa AL-Mowduudi asagoo wali sii wata Hadalkiisii :

[ Afartaas Masdar ee uu leeyahay Dastuurka Islaamiga ah inkastoo uu ku Qoran yahay Kutubta , Dadkuna aysan ka suulin in ay akhrinayaan ayaa Haddana Mashaakilaad Maanta naga haystaan .
Quraankii waa xafidan yahay, Sunnadii Rasuulka Iyo Ficilkii Saxaabadda iyo Afkaartii Mujtahidiinta kuligood Kutubta bay ku Qoran yihiin , wax maqanna ma jiraan.
Haddana waxaa jira Mashaakil Iyo Dhibaatooyin na soo waajahaysa , haddii aan doono in aan wax ka soo qaadano Dastuurkeenii aan Qorneyn oon hagaajino oon u soo saarno hab Dastuur qoran ah.
Shiikhu Wuxuu yiri inta aanan u guda galin Cadeymaha waxaan jeclahay in aan mashaakilaadkaas soo bandhigo
oon xaqiiqadeeda cadeeyo , waana Afar Mushkilood oo kala ah :

1 ) Erey bixinta Diinta oo adag :

[ Mushkiladda kowaad waxay ka timid dhanka Luqadda Carabiga ah, taas caddeynteeduna waxay tahay Dadka waqtigaan jooga Badankiisu ma fahmayaan Luqadda ku soo aroortay Quraanka Iyo Kutubta Xadiiska Iyo Kutubta Fiqhiga ee ah Erey Bixinta Axkaamta iyo Mabaa'dida Dastuurkaba ,Maxaayeelay Nidaamka ISLAAMKA ee Siyaasiga ah waqti badan Ayuu Adduunkan ka suulay, maanta lama maqlaayo Erey bixintaas.
Quraanka Kariimka ah Maalin kasta waan akhrinaa Laakiin ma fahmeyno Erey Bixintiisa Dastuuriga ah sida Suldhaan,Mulki,Xukum,Amar, Wilaayo IWM Ereyadaas Dad yar baa fahmaaya .
Waxaan Kaloo aragnay in dad badan oo ka mid ah ragga wax bartay ay na weydiinaaya ayago wareersan , Quraanka ma ku jiraan Arrimo Dastuuri ah ???? Waa markay Arkaan annagoo ka hadleyna Dastuur ISIAAMI ah,
Waxay oranayaan ma Quraanka Ayey ku jirtaa Aayad Dastuur ka hadleysa ???? ( 2 ) Taas in aan la yaabno ma ahan ,maxaayeelay Quraanka kuma jirto Suurad magaceeda la yiraahdo ( Dastuur ) Sidoo kale Aayad Ereybixinta Qarniga labaatanaad oo kale leh, sida Qaanuun ( jurisprudence ) kuma soo degin Quraanka !!!!!!.

2 ) Kutubta Fiqhiga ee hore oon si Habeysan u Qorneyn :

Mushkiladda labaad waxay ka timid Arrimaha Dastuuriga ah lagama helaayo meel qura in ay uga qoran yihiin
Kutubteena Fiqhiga sida Baabab la yaqaano oo u gaar ah Laakiin Dastuurkii baa ku Dhex qasmay Qaanuunkii.
Si aan shaki ku jirin bay Fuqahadii Islaamu ay si buuxda uga hadleen Arrimaha aan u naqaano Arrimaha Dastuuriga ah, Laakiin waxay ku kala dhex daadsan yihiin meelo kala duwan haddan Qaar ka mid ah ka helno Kitaabka Qadaha ( Al-Qadaa ) waxaan Mid kale ka heleynaa Kitaabka Madaxtinimada ( AL- Imaarah )mid seddexaad waxaan ka heleynaa Kitaabka Siiradda, mid kale waxaan ka heleynaa Kitaabka Nikaaxa Iyo Furiinka, ka Shanaadna Kitaabka Xuduudda kan lixaadna Kitaabka Fa'yga IWM.
Sidoo kale Luqadooda Iyo Ereybixintooda ku soo aroortay Kutubtooda aad bay uga gedisan tahay Ereybixinta maanta faafsan ee loo isticmaalo Cilmiga Qaanuunka , Xataa Midka aan aadka u aqoonin Quraanka micnihiisa Iyo Fasiraadiisa Amaba Luqadda Carabiga ku firfircoonayn( 3), ma suurtowdo in uu Haatan wax ka fahmo Qawaaniinta Caalamiga ah haddii ay ku dhex timaado Qawaaniinta Wadanka dhexdiisa loogu tala galay ama Arrin ku saabsan Arrimaha Qaanuunka Dastuuriga ah haddii laga Dhex helo Qawaaniinta Arrimaha Qoyska.

3 ) Nidaamkeena Tacliinta oon Habeysneyn :

Mushkiladda Seddexaad waxay ka imaaneysaa dhanka waxbarashadeena oo in mudo ah ku dhisneyd Nidaamka aan fiicneyn ama aan Habeysneyn.
Waxaad arkaysaa kuweena Diinta barta Waxba Kama garanayaan Cilmiga Siyaasadda Cusub Iyo Arrimaha ku saabsan , Sidoo kale Waxba Kama yaqanaan Qaanuunka Dastuurka iyo wixii la xariira.
Waxaad arkaysaa ayagoo Cimrigooda ku dhameystay Barashada Quraanka Xadiiska,Fiqhiga Laakiin ay Dhibaato ku tahay in ay fahmaan Arrimaha Siyaasadda Iyo Dastuurka Cusub ayagoo ku fahmaaya Luqadda Cusub Iyo Ereybixinta maanta faafsan, Si ay Dadka ugu cadeeyaan Mabaa'dida ISLAAMKA Iyo Axkaamtiisaba.
Culumadaasi waxay u baahan yihiin in ay Bartaan Ereybixinta casrigan ee Arrimaha Dastuuriga ah , si ay ugu fududaato in ay Dadka u Sharxi Karaan Mabaa'dida Islaamka Iyo Axkaamtiisaba, sidoo kalena waxay si fudud u sheegi Karaan meesha Daliilkiisu kaga jiro Quraanka Ama Sunnaha ama Culuumta Fiqhigaba.
Dhanka kale haddan fiirino ragga mutacalimiinta ah ee bartay Cilmiga Adduunyo , Kuwaas oo maanta maamula Siyaasadeena madaniga ah Iyo mideena Qaanuuniga ahba aad bay u yaqaanaan Arrimahaas oo wey soo Barteen , Laakiin ayaguna ma yaqaanaan Arrimahaas waxa ay Diintoodu ka qabto .
Mana ka garanayaan inta ay ka garanayaan Dastuurka, Qaanuunka Iyo Siyaasadda - intay ka soo qaateen mooyee manaahijta Reer Galbeedka - ayadoo Lala qabo in ay aad iyo aad u yartahay waxa ay ka garanayaan Quraanka Iyo Sunnaha amaba Dhaqanka guud ee ISLAAMKA.
kuwooda Qalbiga ka Jecel Nidaamka Siyaasadda ee ISLAAMKA waxay si aad ah maanta ugu baahan yihiin in aan u bayaanino sida Islaamku u xaliyey Arrimahaas Dastuuriga ah oon ugu sheegno Ereybixinta iyo Asluubta ay yaqaanaan, waa ta Maanta lagu Barto Cilmiga Qaanuunka ( Jurisprudence ).
Mushkiladanina waa mid caqabad ku ah sidaan u Qori lahayn Dastuurkeena ISLAAMIGA ah ee Toosan .

4 ) Sheegashada IJTIHAADKA ayada oon Cilmi loo lahayn :

[ wuxuu yiri Shiikhu asagoo sii wata Hadalkiisii Mushkuladda ugu dhibta badan waa mid Maalmahaan soo baxday oo ah mid lagu Qoslo waana arrin Cusub oo sheegayaa : ( Islaamka ruux Kali ahaan u leh ma jiro )!!!!!
Waxay dhahayaan Culumadu xaq uma laha kaligood in ay Khaas iskaga dhigaan Cilmiga Diinta, Shareecadda Iyo Quraankaba ooy kaligood ka hadlaan, Laakiin Muslimiinta oo dhan ayaa xaq u leh.
Hadalladaas waxaa ku hadaaqaaya kuwa aan Diinta Waxba ka aqoonin , Quraanka Iyo Sunnahana aan ba baran,ayagoo xataa dareemin ka gaabintooda ogaanshaha Diinta ISLAAMKA, kuna dadaalin in ay Bartaan.
Haddii aan sidaas u deyno arrintu barito wey ka sii dareysaa oo mid baa imaanaya oo oranaya wax Xukun ah Diinta kuma jiro, markaas waa in uu qof kastaayi ka hadlaa Qaanuunka Xataa haddii uusan wax uga bilaabmeyn.
Markaas kadib mid kale ayaa imaanaaya oo oranaya Cilmiga xisaabta ee AL-jabrada ma jirto waana in uu qof kastaayi siduu rabo uga hadlaa , kadib mid kale ayaa oranaaya Waxbarashada Cilmiga Daaweynta ma jirto waa in Ruux kastaayi Dhakhtar iska noqdaa oo Ruuxii uu doono Daaweeyaa asagoon baranin Cilmiga Daaweynta.
Haddaba waa la yaabe sidee bay Arrinkaan Qaldan dadku ugu indho adeygi karaan oo Ummadda ugu lumin karaan fikradooda Qaldan Iyo oraahdoodaas Baadilka ah !!!!!!.
Waa run oo Islaamka Ruux Kali ahaan u leh jiro ( laa kanhuutiyah fil Islaam ) Laakiin taas macnaheedu maxay tahay maanta ? Macnaheedu waxaa waaye ISLAAMKU sida DIINTA YUHUUDA oo kale ma ahan oo Qabiil kaliyayah oo Yahuudda ka mid ah ayaa kaligiis xaq u yeelan kara in uu asaga Kaliyah Diinta Yahuudda Barto ama Arrimaha Diinta Yuhuudda kaligiis ka shaqeeyo , Sidoo kale Islaamku ma ahan sida Nasaaradda oo Diinta Iyo Dhaqanka Adduunkan uma kala saaro labo Qeybood oo Diintana ay Wadaadada Pop-ku ay Diinta kaligood maamulaan, Dawladdana Boqoraddu ama Madaxweynayaashu ay kaligood maamulaan ( Secular ).
Waxaan kale oon shaki ku jirin in aan Ruuxna kaligiis ku Takhasusin Cilmiga Shareecadda amaba Quraanka Iyo Sunnaha , Culumanimaduna aysan Qoys Kaliyah ku koobnaanin ooysan iska dhaxlin ab ka ab, Ooysan kaligood Diinta ISLAAMKA ka hadlin ama Barashadeeda kaligood Muslimiinta kale kala gaar ugala noqonin. ( 4 ).
Sida Ruux waliba ugu fududahay in uu Dhakhtar noqdo ama Cilmiga Xisaabta Barto amaba Garyaqaan noqdo,
Ayey ugu fududahay in uu Diinta ISLAAMKA uu Barto oo uu ku takhasuso haddii uu qeyb waqtigiisa ka mid ah uu ku bixiyo , markaasna xaq buu u leeyahay in uu ka hadlo Arrimaha Diinta.
Waa taas macnaha runta ah in uusan Ruux Kaliyah Islaamka kaligiis ka tarjumin , ee macnaheedu ma ahan in uu ISLAAMKU noqdo kubbad ama Banooni qof kastaayi iskaga Ciyaaro asagoon Baran.
Haddii aysan sax aheyn ama aan la aqbali Karin in Ruux kastaayi sheegto in uu Mutakhasis ku yahay Arrimaha Adduunyada Asagoon soo Baran,Sidee baan uga aqbalnaa Arrimaha Diinta in Ruux kastaayi ka hadlo asagoon Cilmi u laheyn usuusha Diinta Iyo ma'baadideedaba ????!!!!!!!!.

Middaan waa Mushkiladii Afaraad oo waayahan soo baxday marka la doono in la Qoro Dastuurka ISLAAMIGA ah , ayadaana ugu adag Mashaakilaadka kale, maxaayeelay Mashaakilaadka kale waa la xalin karaa haddii Dadaal lagu bixiyo,Qaar ka mid ahan waaba lagu Guuleystay, Laakiin mushkiladdan Afaraad wey adag tahay Siiba marka ay ka imaaneyso kuwa maanta Majaraha u haya Maamulka Dalka amaba Madaxdeena ] Wuu dhamaaday Hadalkiisii .kitaabka Tadwiim ALdustuur AL-Islaami Bogga 12-17.

Haddaba Akhristahaygoow haddii aan wax yar kuu faahfaahiyo Afartan Mushkiladood oo uu noo sheegay Shiikhayga Abuu Aclaa AL-Mowdoodi , oon kuugu soo qaato Tusaalooyin cad cad si aad ugu fahamto ayaan waxaan oranayaa :
1) Ereybixinta Diinta waa lagama maarmaan iyo in aan is waafajino Culuumteenii hore ee ISLAAMKA Iyo Ereybixinta Casriga ah, oo Markaan Dadka u sheegeyno Shareecah ISLAAMIYAH waan in aan ugu sheegnaa waxa ay fahmayaan ama uba yaqaaniin sida Dastuur amaba Qaanuun !!!!!!.
Sida Nolol maalmeedkeenaba aan Dadka aan kala Luqadda nahay isku fahamno , haddii kale Noloshu dhib Ayey noqoneysaa sida Adduunweynuhu isku fahmi lahaa !!!!.
Taas waxaan ka wadaa Shareecah Al-ISLAAMIYAH waa ka guda Ballaartan tahay Dastuur ay Dad Qorteen Laakiin waa in aan Dadka aan fahmeynin Luqadda ISLAAMKA ugu sheegnaa macno ay fahmi karaan oo ah Dastuur amaba Qaanuun IWM.

2 ) Waa jiraan baan filayaa Cilmi baaris ( Research ) lagu sameeyey Culuumta Diiniga ah ee ISLAAMKA amaba EREYBIXIN la waafajiyey Culuumta Maadiga ah , amaba Hay’addo Arrimahaas Cilmiga u leh amaba isku taxalujiya Sida ( The Institute of Islamic Research) Amaba Machadka Tadbiiqa Shareecadda Islaamiga ah ee Dalka Pakistaan, amaba Jaamicadaha Shareecadda Islaamiga ah ee Dalka Sacuudi Carabiya Sida Jaamicadda Imaam Mohamed bin Sacuud ee Riyaadh qeybteeda Machadka Sare ee Qudaadha IWM.
Meelahaas oo Dhanba Iyo kuwa kale oo fara badan oo Caalamka Islaamiga ah ku firirsan waxay isku taxalujiyaan in ay si fudud u Tarjumaan kutubteeni hore ee Fiqhiga ISLAAMIGA ah ayagoo adeegsanaaya EREYBIXINTA Casriga ah ( terminology ) .
3 ) Akhristoow waa run in labada qolo ee maanta isku haysa fagaarayaasha Cilmiga Diinta Iyo kuwa Maadiga ah ay Qoloba aysan Qolada kale war u hayn amaba Haddana si kale u Iraahdo qolkastaayi Cilmiga tan kale garaneynin, waana Meesha Dhibaatadu ka jirto.
Haddan Arrinkaan Tusaale u soo qaato waxaan arkeynaa Culumadeena Soomaaliya kuwii hore Iyo kuwa Maanta joogaaba in ay Cilmi Ballaaran u leeyihiin Cilmiga Diinta Ninba intuu doono haka qaatee, se ay aad Uga aradan yihiin Cilmiga Maadiga ah amase aysan isku taxalujin.
Waxaa taas ku sii dartaa ayagoon Cilmiga ama Qaanuunka Dawliga ah Waxba ka aqoonin Ereybixintiisa taas oo uu Shiikh Abuu Aclaa ku soo sheegay qoddobkiisa Seddexaad, si ay Ummadda ugu Sharxi karaan ama isku waafajino karaan Qaanuunka Caalamiga ah Iyo Arrimaha Shareecadda ISLAAMKA ah .
Akhristoow ma lihin Culumo Mufakiriin ah oo wax ikhtiraaci Kara macnaa wax soo saari kara Sida Caalimkeenaan Mowlaana Abuu Aclaa Mowduudi Allaah ha u Naxariistee ama Sida Mufakirkii weynaa ee Casrigaan Sayid Qutub Raximahu Allaah, ama Mufakirkii Reer Aljeeriya Dr. Mohamed AL-Bahyi Sidoo kale Rag Diinta Iyo Qaanuunka Maadiga ah ku takhasusay Sida DR. Xasan AL-Turaabi ama Rag ku takhasusay Cilmiga Iyo Daraasaadka Reer Galbeedka sida Shiikh Mohamed Qutub Iwm.(5 )
Sidoo kale Garyaqaannadeenii hore Iyo kuwa maantaba ( 6 ) Cilmi fiican uma laha Shareecadda Islaamka aad bay ayaguna Uga aradan yihiin, walow Jaamicadeenii Gahayr looga soo bixi Jiray Qeybta Sharciga ( leejo ) !!!!!.

4 ) Mushkiladda Afaraad waa mid jirta se lagu xakameyn karaayo inta Culumadeenu ay kasi karaan amaba ay ka jawaabo karaan umuuraha Diinteenu kaga hadashay Arrimaha Shareecadda Islaamka una Tarjumi karaa Luqadda Casriga ah ee Qawaaniinta Dawliga ah .
Haddii taas dhacdo ragga Siyaasadda waa la jajuubi karaayaa oo cagaha lagu soo fariisin Karaa se ma Haynaa Culumadaas oo kale oo Afka ka laxaamadi Kara macnaa ka xiri Kara Sidii Shiikh C/AZIiZ Bin Muslim AL-Kanaani AL-MAKI uu u Aamusiiyey Muztazaligii Axmed bin Daa’uud Ama Shiikh Shaafici uu Shabaab u Aamusiiyey !!!!.

Waa inoo Qeyb Seddexaad oo Shiikhu kaga hadlaayo Dhismaha Dawladda Islaamiga ah !!!!!!.

FII AMAANI LAAH !!!!!.
Shiikh Sahid Mohamed Yusuf
USA, VA
AL- Muthakhasis Fil Xarakaat AL-ISlaamiyah

1 ) kitaabkaas inkastoo la dhaho waa Qiso aan la hubin, Haddana waa qeyb ka mid ah Taariikhdeena.
2 ) Nin Reer Pakistaan ah oo madax ah ayaa Sharad lacag ah baan bixinayaa yiri Ruuxii Quraanka iiga keena Aayad Dastuurka ka hadleysa, markaas baa Mowlaana Abuu Aclaa Muxaadaro Arrinkaas ku saabsan jeediyey lacagtiina ku guuleystay .
3 ) Wuxuu Shiikhu ka wadaa Wadaadada Axkaam Leyda ah in aysan Arrimahaas furdaamin kareynin ee loo Baahan yahay Mufakiriin wax amaamudi Kara.
4 ) Sacuudi Carabiya waxaa jooga Qoys la yiraahdo Reer AL-Shiikh oo ku Abtirsada Shiikh Mohamed Bin C/wahaab Rx Qoyskaas oo Diinta barta ab ka ab se kaligood laguma koobo Barashada Diinta ISLAAMKA ee mararka Qaarkood kuwa ka Cilmi Badan ayaa soo bixi kara sida Culumadda Ibnu Baaz Iyo Cuthaymiin RC.
5 ) Waa Dhici kartaa in Mufakiriintaa Islaamiga ah aan magac dhaway in Dadka Qaarkiis wax ku haystaan se Ruux Bani’ Adam ah baanan Cismad laheyn marka laga reebo Rususha RSW oo Waxyigu Saxo.
6 ) Marka laga reebo Garyaqaan C/waaxid Siikh Cusmaa qalle oon u arko mid Wado fiican ku socda marka laga hadlaayo Isbarbardhigidda Shareecadda ISLAAMKA iyo Qaanuunka Caalamiga ah oo Mustaqbalka laga rajeynaayo in uu ereyo badan Iyo Qawaacid badan is heleeshiin doono INSHAA-ALLAAH .
Sidoo kale Shiikheena Mustafa Xaaji Haaruun baa wax badan Uga Duwan Culumadeena Casriga ah habka Isbarbardhigidda Diinta Islaamka Iyo Ilbaxnimada Reer galbeedka, taas oon filayaa Wuxuu dheer yahay Akhrinta Kutubta Fikriga ah ee ay Qoreyn Qaar ka mid ah Mufakiriinta aan soo xusnay Iyo kuwa kaleba .

iyo Sheikh Shariif oo la weydiiyey in dawladiisu ogolaansho siisay Yurub in ay burcadda ku weeraraan gudaha berriga Soomaaliya, waxaana uu ku jawaabey “faahfaahin badan arrintaas kama haysto, mana aqaani cidda ay arrintaas Yurub kala xiriireen.”

… Waxaa hadalkaas ka hor imanaya warka Afhayeenka xukuumadda KMG oo AP u sheegay in weerarkii diyaaradaha Yurub ku qaadeen tuulada Xandulle ee u dhow Xarardhere ay xukuumaddu si buuxda uga warhaysey…

• SomaliTalk.com: Warbixin Kulankii New York, May 15, 2012

Kulankii golaha ammaanka ee Qarramada Midoobey ee looga hadlayey arrimaah Soomaaliya ayaa waxaa la qorshaynayey in marka hore uu magarafoonka ku hor maro Mahiga, laakiin kulankaas waa ka daahay muddo 20 daqiiqo ah, taas ayaa sababtay in magarafoonka lagu hor mariyo Sheikh Shariif.

Madaxweynaha Kumeelgaarka ee DFKMG ayaa markaas intii mahiga la sugayey waxa uu bilaabay khudabaddiisii. Waxaana Sheikh Shariif ka hadlay ansixinta dastuurka qabyada ah ee loo samaynayo Soomaaliya, waxana uu dastuurka cusub ku tilmaamay Dastuur kamid ah dastuurada ugu wanaagsan adduunka oo dhan, waxana uu sheegay in ay ka qayb qaateen culimo iyo odayaal iyo khubaro.

Waxa kale oo uu ka hadlay dawladda cusub oo la soo dhisi doono oo uu sheegay in uu beesha caalamka horteeda ka ballan qaadayo in ay bud-dhigayaan sidii loo dooran lahaa madaxweyne cusub ee Soomaaliya. Waxa kale oo uu sheegay in ay dhaqan gelinayaan Roadmap-ka.

Sheikh Shariif waxa uu Golaha Ammaanka ka codsaday in ay ka taageeran dhaqan gelinta dastuurka, ammaanka, dhismaha ciidan Soomaaliyeed.

Waxa kale oo uu sheegay si Ammaan la’aan wax looga qabto in Soomaaliya laga qaado cunaqabataynta hubka, iyo in AMISON tiradooda la kordhiyo, ayuu yiri Sh. Shariif.

Madaxweynaha Kumeelgaarka ah waxa kale oo xusay shirkii London ee looga hadlay arrimaha Soomaaliya iyo Shirka Turkiga ee la qabanayo bisha Soo socota ee June.

Warsidaha InnerCityPress ayaa sheegay in sababta uu Mahiiga u soo daahay aya ahayd in uu kulan la lahaa sarkaal maraykan ah oo qaabilsan Afrika.

Khudabadii Sh. Shariif kaddib, waxaa markaas magarafoonka lagu wareejiyey Mahiiga, ergeyga gaarka ah ee QM u qaabilsan arrimaha Soomaaliya, waxana uu xusay in Sheikh Shariiif ay ka go’antahay in uu dhamaytiro kumeelgaarnimada dawladda Soomaaliya.

Sheikh Shariif oo dhegeysanaya khudabadii Mahiiga

Mahiiga waxa uu sheegay in bishan dhexdeeda la soo bandhigi doono dastuurka Soomaaliya si loo ansixiyo.

Mahiiga waxa uu sheegay in Muqdisho isugu keeneen 135 odayaasha dhaqanka, waxayna odayaashaasi soo xulayaan 825 xubnood oo ansixinaya dastuurka, xubnahaas (825) oo ku salaysnaan doona habka 4.5 ee qabiilooyinka.”

“Maadaama xilligan aysan jirin doorasho, ayaa odayaashaas la isu keenay ayaa asaas u ah sharciyadda in la soo xulo xubnahaas,” ayuu yiri.

Waxana uu Mahiiga markaas ku dhawaqay in odayaasha la isu keenay Muqdisho waxay kala dirayaan baarlamaanka hadda ee Soomaaliya, waxana ay markaas soo xulayaan baarlamaanka cusub xubnaha ka mid noqonaya. Baarlamaanka cusub ayaa markaa hoggan cub budhigaya bisha July iyo hoggaan cusub ee Soomaaliya bisha August 2012, ayuu yiri Mahiiga. Arrimahaasi waxay ku salaysan yihiin Roadmap-ka ayuu hadalka ku adkeeyey.

Halkan ka daawo Video khudabaah Mahiga iyo Shariif

Waxa kale oo uu ku celiyey hanjabaaadii uu hore ugu soo jeediyey waxa uu ugu yeeray ‘spoilers” ama carqadeeyayaal.

Sheikh Shariif: “Ma Aqaani Cidda ay Yurub kala xiriireen….

Mr. lee oo su’aal weydiinaya Sheikh Shariif

Kulankaas kaddib Sheikh Shariif ayaa si kooban ula ahdlay saxaafadda, waxaana markaas Matthew Lee oo ka tirsan Innercitypress uu sheikh Shariif weydiiyey in uu jiraan warar badan oo sheegaya in Midowga Yurub ay adeegsanayaan diyaardo gudaha Soomaaliya, ma aha badda oo keliya balse gudaha dhulka Soomaaliya, oo ay EU sheegeen in ay dawladada ogolaansho ka ahaysataan, ka warran arrintaas?

Sheikh Shariif waxa uu yiri “faahfaahin badan arrintaas kama haysto, mana aqaani cidda ay arrintaas Yurub kala xiriireen.” Hadalkaas ka daawo Video hoose.

Dhanka kale afhayeenka xukuumadda KMG in weerarkii Talaadadii ee ciidamada Yurub ku qaadeen meel u dhow Xarardheere ay si wanaagsan uga warqabtey xukuumadda Soomaaliya.

Dhawaanahan ayaa waxaa reer Yurub sheegayeen in ay burcadda ku cayrsanayaan ilaa 2 km gudaha berriga Soomaaliya.

Waxaa xigey in Talaadad May 15, 2012 ay hay’adda wararka ee AP werisey in diyaaraha Yurub ay duqeyeen tuulada Xandulle oo 18 km u jirta Xarardheere, meeshaas oo ah gudaha berriga Soomaaliya.

Inj. Yariisow oo ah afhayeenka xukuumadda KMG ayaa sheegay in weerarkaas o olagu qaaday Burcad badeed ay xukuumaddu si buuxda ulasocotey. (Akhri halkan)

Warbixin UN ee Soomaaliya halkan ka akhri

“IOM waxay ogaatay been abuurasho ay sameeyeen ama ay hal abuurkeeda leeyihiin shaqsiyaad iska dhigaya in ay yihiin dad ka mid ah shaqaalaha Hay’ada IOM.

Shaqsiyaadkan ayaa lasoo xidhiidha ama lasoo xidhiidhey dad ka mid ah mujtamaca ku nool dhulalka Soomaalida iyagoo dadka u sheegaya in ay ku guuleysteen Bakhtiyaanasib si ay lacag uga helaan dadka.

Shaqsiyaadkan sameynaya been abuurashada, waxay u sheegayaan dadka biri-magaydada ah in ay ku guuleysteen bakhtiyaa nasiib loogu qaadi doono Waddamada ay ka mid yihiin Ingiriiska, Maraykanka, Kanada ama ustareeliya

Fadlan Akhristo, ogow dadkani telefoonada dadka u soo diraya in ay yihiin Beenaaleyaal.

IOM malaha, kamana shaqayso wax kasta oo ku saabsan bakhtiyaa nasiib, waxayna halkan idiinka cadeynaysaa in ay bari ka tahay waxyaabaha la midka ah arintan.

Hadii aad heshid telefoonada noocan ah, fadlan ha rumeysan, hana u jawaabin, hana u hogaansaminin codsi kaaga yimaadda qof doonaya in aad lacag sidaas ku siiso.

Fadlan noo soo tabi hadii aad telefonada noocan oo kale ah hesho iyo wixii akhbaar ah ee la xidhiidha arintan adigoo fariintaada ku soo diraya Ciwaanka : iomnairobi@iom.int
Mahadsanidin”

Scam Lottery: IOM Disclaimer

This is an important message from the International Organization for Migration (IOM) to the people of Somalia

It has come to IOM’s attention that fraudulent persons falsely identifying themselves as IOM staff members in Nairobi are contacting members of the Somali public in a false lottery scam, with the intention to get money from them.

These impersonators tell innocent victims that they have won in a lottery that would see them relocate to the UK, USA, Canada or Australia.

Please be informed that these telephone calls are scams. IOM has not and does not engage in any form of lottery and wishes to distance itself from these claims.

If you receive such phone calls please ignore them, do not reply to them, and please don’t follow any requests to give anybody your money. Just hang up!

Please report any of these phone calls and email us at with any information at: iomnairobi@iom.int

Thank you!

Ascm.

Mahad oodhan illahay bay usugnatay naxariis iyo nabad geliyona suubaneheena kor kisa ha’ahaato . Intaa kadib.

Taariikhdu waa tiir

Tagto weeye dheef iyo

Toolimaad ka buuxoo

Runta lagu tisayaa.

Tusmo aad u wacaniyo

Tajruubooyin mahadha ah

Dadka uga tagtaayoo

waxkastoo la toolmoon

lagu taabo geliyaa.

Waxaan jecelahay inaan wax yar ka dheho 15/5/2012 oo ah malin taariikh iyo tusmo weyn ummad Soomaliyeed ugu fadhida sidaan lasocono taariikhdu wax laga dhaxlaa cashar iyo duruus dadka hadhow u noqoto waxtar iyo oollimaad ay inbadan isutibiyaan waxbadan oo khibrad ahna ay ka qaataan Hadaba. 15 May waa malin nooce ah ? Maxaan cashar ah oo kaqadan karaa ?

15 , May Waa maalin taariihi ah ,waana maalintii didibada loo taagay Xisbigii gobanima doonka ah Ee SYl , waxaan layegleelay Xisbiga Taariikhdu markay ahayd 15.5.1943 , Waxaa asaasay dhalinyaro tiradoodu gaarayso 13 oo kala ah :

1. Yaasiin Xaaji Cusmaan

2. Cabdulqaadir Sheekh Saqaawaddiin 

3. Xaaji Maxamed Xuseen 

4. Daahir Xaaji Cusmaan 

5. Maxamed Cali Nuur 

6. Maxamed Cusmaan Baarbe 

7. Khaliif Huudow Macallin 

8. Sayiddiin Xersi Nuur 

9. Cusmaan Geeddi Raage 

10. Dheere Xaaji Dheere 

11. Cali Xasan Maslax 

12. Xaaji Maxamed Cabdulle Xayeesi 

13. Maxamed Faarax Hilowle

Marka Maantay waxay ahayd Sanad guuradii 69 aad ee kasoo wareegtay asaaskii iyo yagleelkii ururka gobanimo doonka aha ee SYL oo yoolkooda ugu weyn ahaa sidii ay Wadanka uga xorayn lahayn gumeystihii wadanka haystay .

Waa maxay Darsiga iyo casharka aan ka qaadankaro malintaan taariikhiga ah ?

1. Inaan tiro wax tarin ee tayo waxtarto , Maadama 13 dhalinyaro ah ay wax kabedelaan bulshada Soomaliyeed oo dhan oo ay u horseedeen gobanimadii wadankeena.

2. In dhalinyaradu yihiin xooga bulshadda Soomaliyeed ayna yihiin halka kali ah ee bulshada Lagu cabiro waxqabadkeeda, hadii ay bulshada u kacaan ay bulshadaasi inbadan oo horumar ah ku talaabsan doonto.

3. In qofkii bulshadiisa iyo dadkiisa waxtara ay xusi doonto taariikhdu oo jiilba jiilka kadanbaya uu utibin doono warkiisa, bulshadana uu sharaf iyo sumcad ku helaayo ,aakhirana uu illahay hortiisa ka helaayo waxkasta oo abaal ah uu gaysto .

4. In waxkasta oo lagu han-weyn yahay oo loo dedaalo lagaaraayo maadama ay dhalinyaradu SYL ay higsadeen yoolkoodii iyo himiladii loo asaasay ururka gubanima doonka ah oo ay gubanimaadii iyo himiladii ay ku hanweynaayen illahay u rumayey .

5. In daacadnimadu ay tahay wadada keli ah ee lagu gaaro waxkasta oo aad Higsanayso taasna waxaa inoo hogatusaalaynaayo hadaan dib utixraacno Taariikhada SYL oo ahaa dhalinyaro daacad u ah bulshadooda, ayna dhab katahay Waxqabadka ay bulshada u hayaan iyaguna dhexdooda daacad isu ah oo kalsooni weyna iskuqaba .

Tusmadda iyo waxyalaha aan kaqadan karo malintaan waa ay badanyihiin mana ah wax lagu soo koobi karo maqaal iyo qoraal toona, ee waa tusmooyin iyo jaantusyo badan oo mudan in bugaag badan laga qoro , Basle waxaan jecelahay inaan intaas kusoo afmeero muhiimadda qormadaydana waa in bal qof walba uu ka qaato sawir iyo humaag waxyalaha aan ka qadan karo malintaan waxaa kaloo iyaduna meesha kujirta in qof walba uu isku taxalujiyo casharadaan inuu ka faa’ideysto oo uu bulshadiisa iyo dadkiisaba wax uqabto waayo dhalinyaradu waa udub dhexaadka ay bulshaadu leedhaay waana halbeega lagu cabiro waxqbadka bulshada , Illahay han ina waafajiyo wadda saxda ah ee toosan Aamin .

Abwaan Philosopher Xaaji Aadan Afqalooc ( naxariis iyo jano illahay haka waraabiye ) waxa uu yiri :

Hadduu geed engego xaabadaa laga idlaystaaye

Mid yar oo iniintiisa ahbaa soo awaal baxa e

Isagaa anfaaciga hadhkiyo oodda kaafiya e

Dadkana odaygu goortuu ka baxo iyo islaantiisu

Ubadkooda hadhabaa tabcoo aayatiin hela e

Markii Aadam iyo Xaawa iyo keynta la abuuray

Sidaasay arwaaxdiyo dhirtuba ku isiraayeene

Umaddaan shabaabkeedu hanan waa u ayaan xuma e

Inamiyo hablahaba waxaad tihiin aarankii kacaye

Itaal gabe dadkiinii hore waydin aragtaane

Idinkaa amaanada xilkii eeggan qaabilaye

Iskaa wax u qabsada noloshu waa udub dhexaadkiiye

Israafkiyo fadhigu waa waxaad ku anbanaysaane

Axmaqnimo wakhtiga kaaga tagay oohin kugu reebye

Axadkii kaslaan ahi sabool abidkii weeyaane.

Mahadsanidiin
Mohamed Nour Mohamoud
Islamabad Pakistan

kuluu22 -AT- hotmail.com

Sidoo kale Akhri: http://somalitalk.com/2011/05/14/syl-1943/

Sida ay daabacday wakaaladda wararka KUNA ee dalka Kuwait War saxaafadeed ka soo baxay Golaha ururka Midawga Yurub u qaabilsan arrimaha dibbadda ayaa lagu sheegay in Midawga Yurub uusan u dulqaadanayn in dawladda KMG ee Soomaaliya ay waqti kororsato.

Midawga Yurub waxaa uu ugu baaqay madaxda dawladda Soomaaliya inay qaadaan tilaabo kastan oo sahli karta inuu isbadal dhaco marka la gaaro 20 bisha August ee sanadkaan.

Warsaxaafadeedka ayaa laagu sheegay in Midawga Yurub uu diidan yahay in la kordhiyo waqtiga dawladda KMG ee Soomaaliya waxayna qeyb ka tahaybaa la yiri go’aanadii shirkii London ka dhacay bishii February Midawga Yurub.

Shirarka ka kala dhacaya Turkiga iyo Talyaaniga bilaha June iyo Jully ee sanadkan ayaa si weyn loo taageeray, sida war-saxaafadeedka lagu sheegay.

Dowladda KMG ah oo dhinaceeda ka wada dadaallo looga gudbayo marxaladda KMG- nimada ayaa dhanka kale waxaa loo madlan yahay in marka la gaaro bisha August ee sanadkaan in dalka ay dhacaan doorashooyin lagusoo dooranamayo madaxda dawladda cusub ee dalku yeelanayo.

Muusa Jiisow, Muqdisho

###

English Versionj:

EU against any extension of mandate of TFI”s in Somalia

5/14/2012 3:25:00 PM

BRUSSELS, May 14 (KUNA) — With only three months to go to the end of the political transition in Somalia, the European Union (EU) Monday called on the Somali leadership to seize this opportunity and to implement their commitments to ensure that the 20 August deadline is met.

“The EU rejects any further extension of the mandate of the Transitional Federal Institutions (TFIs) in line with the outcome of the International Conference on Somalia in London on 23 February 2012,” said the EU Foreign Affairs Council in a statement.

The EU looks forward to the Istanbul Conference on 31 May-1 June and to the International Contact Group meeting in Rome on 2-3 July on Somalia as important meetings in assessing progress before the end of the transition, noted the statement.

It said that te new EU mission EUCAP NESTOR will assist states in the Horn of Africa and the Western Indian Ocean, including Somalia, to develop a self-sustainable capacity to enhance their maritime security and governance, including judicial capacities. The mandate of the EU naval operation EUNAVFOR ATALANTA off Somalia has been extended until December 2014, added the statement. (end) nk.mt KUNA 141525 May 12NNNN

Source: http://www.kuna.net.kw/ArticleDetails.aspx?id=2240390&language=en

Guddoomiyihii xilka laga qaadaya ayaa maanta Muqdisho ku dhaariyey wasiirka cusub ee Beeraha iyo Xanaanada Xoolaha DFKMG, ahna Ra’iisul Wasaare ku xigeenka.

Dhanka kale madaxweynaha DFKMG ayaa u ambaxabaxay xarunta Qaramada Midoobey ee Neyw York si uu uga qayb galo shir ay UN-ku ka yeelanayaan arrimaha Soomaaliya, waxaana kusimaha xilka madaxweynaha ee DFKMG sii haynaya guddoomihii hore ee Shariif Xasan, sida ku cad warsaxaafadeed ka soo baxay DFKMG.

Warsaxafadeedka oo u qornaa sidan:

Munaasabad lagu dhaarinayay Wasiirka beeraha oo ka dhacday Xafiiska Gud, Baarlamaanka Soomaaliya.

Muqdisho, May, 14, 2012———– Munaasab maanta lagu dhaarrinayay wasiirka cusub ee Beeraha iyo Xanaanada Xoolaha ahna Ra’iisul Wasaare ku xigeenka Xukuumadda Soomaaliya isla markaana ay ka soo qeyb galleen mas’uuliyiin ka tirsan dowladda Soomaaliya, iyadoona ay munaasabada dhaarta ah lagu qabtay Xafiiska Gudoomiyaha Baarlamaanka ee magaalada Muqdisho.

Munaasabadda ayaa waxaa goob joog ka ahaa Ra’iisul Wasaaraha Soomaaliya, Dr. Cabdiwali Max’ed Cali Gaas, Wasiirka Garsoorka iyo Cadaaladda, iyo Qaar ka tirsan xildhibaanadda.

Wasiirka Garsoorka iyo Cadaaladda Xukuumadda Soomaaliya, Axmed Xasan Gaboobe ayaa dhaariyay Wasiirka Cusub ee Beeraraha iyo Xanaanada Xoolaha ahna Ra’iisul Wasaare ku xigeenka Soomaaliya Xuseen Maxamuud Sheekh Xasan.

Dhaaryta kadib ayaa waxaa halkaasi hadal bagoodin ah ka jeediyay Ra’iisul wasaaraha Xukuumadda Soomaaliya Dr. Cabdiwali Maxamed Cali Gaas ayaa ugu hambalyeeyay wasiirka Beeraha iyo Xanaanada ahna Ra’iisul Wasaare ku xigeenka xilka loo magacaabay islamarkaana u gudan doono shaqadiisa si cadaalad ah.

Ugu dambeyntii Gudoomiyaha Baarlamaanka Somaaliya ahna Ku-simaha Madaxweynaha Mudane Shariif Xasan Sheekh Aadan ayaa sheegay in Xuseen Maxamed Sheekh Xasan uu yahay shaqsi khibrad leh islamarkaana laga rajeynayo inuu guto waajibaadka loo idmey oo ay shacabka Soomaaliyeed ka sugayaan.

—–Dhamaad—-

###
Bishii December 2011 ayey ahayd markii kulan ay ka soo qayb galeen 282 Xildhibaan ay u codeeyeen in xilka laga qaado guddoomihii hore Shariif Xasan – oo in xilka laga qaado ay ogolaadeen 280 Xildhibaan waxaa ka aamusey 2 Xubnood.

Warsaxaafadeed

Ra’iisul Wasaaraha Soomaaliya oo soo kormeeray maanta halka uu shirka uga soconayo Odoyaasha Dhaqanka,Codsina u jeediyay.

Muqdisho, May 13, 2012—- Ra’iisul Wasaaraha dowladda Soomaaliya, Dr. Cabdiweli Maxamed Cali Gaas, ayaa maanta booqday goobta uu shirka uga soconayo Odayaasha dhaqanka Soomaaliyeed, kuwaa oo looga fadhiyo iney soo xulaan gudigii ansixin lahaa Dastuurka dalka iyo Barlamaanka uu yeelan doono Soomaaliya.

Ra’iisul Wasaare, Dr.Cabdiweli Maxamed Cali Gaas, ayaa sheegay in shirkaani uu yahay kii ugu muhiimsanaa ee Soomaaliya la isugu yimaado mudo 20 sano kadib.

“Shirkaani waa kii aan kaga godbi laheyn mar xaladihii aan soo marney 20-kii sano ee la soo dhaafay waa mid taariikh u ah Ummadda Soomaaliyeed”.

Wuxuuna Ra’iisul Wasaaruhu tilmaamay in September, 6-dii ay aheyd markii ugu horeysay ee Shir lagu qabto gudaha wadanka Soomaaliya kaa oo ay ka soo qeyb galaan dhinacyada Soomaalida oo idil basle ay jireen shirar badan oo gudaha dalka lagu qabtay laakiin aan wax sidaa u badan ka soo bixin.

Ra’iisul Wasaaraha ayaa Odayaasha Dhaqanka sharaxaad ka siiyay machana Roadmap-ka islmarkaana uu sheegay in ay tahay inaan ka tageeno colaad, Kumeel Gaarnimo oo aan u guureyno dowladd rasmi ah iyo Cadaalad.

Sidoo kale, Wuxuu tilamaamay in Dib-u- heshiisiinda ay saldhigg u yihiin Odayaasha Dhaqanka islamarkaana Dib-u-heshiisiinta iyo dowladnimadu waxaa laga ma maarmaan u ah in waqti loo huro, waxaan rabnaa Dastuur soo celiyo dowladnimadii iyo Qarannimadii Soomaaliyeed lana badiyo la tashiyada si loo saxo waxa khaldan.

“Sida aad la socotaan Dastuurkii 1960-kii waa ansixiyay Ergo 110 qof aheyd”.

Wuxuu sidoo kale xusay Ra’iisul Wasaaraha Soomaaliya in ay dowladdnimadu ku xiran tahay sida ay Odoyaasha Dhaqanka u soo culaan Baarlamaanka dambe oo ay Soomaaliya yeelan doonto islamarkaana ay 30% yihiin haweenka Soomaaliyeed.

Ugu dambeyntii Ra’iisul Wasaaraha ayaa Odayaasha Dhaqanka Soomaaliyeed ka codsaday iney soo dedejiyaan xuliska Ergada si waqtiga loo dhowro islamarkaana uu sheegay Odayaasha Dhaqanka in Ergada aad soo xuli doontaan waxa uu saameynayaa mustaqbalka dalka balse waxaa la idin ka rajeynayaa inaad soo xushaan dad u qalma mustaqbalka dalka.

- DHAMAAD -

Waxa Habeenimadii Axadda 13-kii May 2012 ku geeriyoodey Magaalada Nairobi ee dalka Kenya allaha u naxariistee Marxuum Xaaji Ibraahim Cismaan Abuuker (Uunlaaye) oo magic iyo sumcad ku dhexlahaa mujtamaca Soomaaliyeed, Allaha awoodda leh waxaan uga baryeynaa in uu Marxuum Uunlaaye Qabrigiisa u waasiciyo, u denbi dhaafo oo u heibeeyo Jannatul Fardawsa.

Waxaan tacsi tiiraanye leh annagoo ah qoyska reer XaajiFaarax gaarsiinaynaa eheladii, Qaraabadi iyo umada soomaliyeed.

Waxaa tacsidan diraya:

• 1. Xaaj iIbraahim Xaaji Faarax
• 2. Xaaji Axmed Xaaji Faarax
• 3. Cumar Xaaji Faarax
• 4. Shire Xaaji Faarax
• 5. Cismaan Xaaji Faarax
• 6. Muuse Xaaji Faarax
• 7. Ciise Xaaji Faarax
• 8. Naasir Xaaji Faarax
• 9. Cali Xaaji Faarax
• 10. Jaamac Xaaji Faarax
• 11. Bashiir Ibraahim Xaaji Faarax
• 12. Maxamed Ibraahim Xaaji Faarax
• 13. Axmed Cismaan Xaaji Faarax
• 14. Axmed Maxamuud Xaaji Faarax
• 15. Barkhad Cumar Xaaji Faarax
• 16. Maxamuud Cismaan Xaaji Faarax
• 17. Maxamed Cali Xaaji Faarax
• 18. Ciise Cismaan Xaaji Faarax
• 19. Maxamed Axmed Xaaji Faarax
• 20. Mire Cumar Xaaji Faarax
• 21. Bashiir Axmed Xaaji Faarax
• 22. Axmed Xiddig Xaaji Faarax
• 23. Ayuub Xiddig Xaaji Faarax
• 24. Cumar Ibraahim Xaaji Faarax

Dadkaas oo kala jooga UAE, Somalia, USA, UK, China, Norway, Sweden iyoEgypt waxaan Allaha Subxaanahu wa Tacaalaa uga rajaynayaa inMarxuum Xaaji Ibraahim Cismaan Abuukar uu Naxariis siiyo, Jannatu Fardawsana geeyo, Qabrigiisana Allaha u waasaciyo,xissbatana u Fududeeyo, annaga iyo qarabaada iyo asxaabta iyo dadkoo dhanna samir iyo iimaan ka siiyo. Aamiin Aamiin Aamiin Allaha Aqbalo.

Ahmed Shino
Sharjah, UAE
shiinoyare@gmail.com

Jaaliyadda Soomaaliyeed ee Leicester oo u tacsiyeeynaysa Allaha u naxariistee Xaaji Ibraahim Uunlaaye

Dhammaan waxgaradka iyo aqoonyahanada jaaliyadda Soomaaliyeed ee magaalada Leicester waxa ay tacsi u dirayaan dhammaan ummadda Soomaaliyeed meel walboo ay joogaanba kadib geeridii ku timid ganacsadihii weynaa ee Soomaaliya Allaha u naxariistee Xaaji ibraahim Cismaan Uunlaaye oo maanta ku geeriyooday magaalada Nairobi ee dalka kenia.

Ibraahim Uunlaaye waxaa lagu xasuustaa sida hagar la’aanta leh ee uu uga qeyb qaadan jiray howlaha samafalka iyo horumarka dalka. Waxaa uu si gaar ah isaga xilsaari jiray dhisitaanka Masaajidyada iyo waliba isbitaalada. Allaha u naxariistee ibraahim uunlaaye waxaa uu ahaa nin si weyn looga yiqiin dhammaan waddamada geeska Afrika, kana mid ah halgamayaashii xisbigii leegada ee SYL.

Dhamman jaaliyadda Leicester waxa ay leeyihiin Allaha samir iyo iimaanba ka siiyo dadkiisii, eheladiisii iyo waliba dhammaan ummadda Soomaaliyeed, isagana Allaha janatul ferdowsa ka waraabiyo. Aamiin.

Tacsida waxaa diraya

1- Yaasiin Daahir
2- Suldaan Maxamuud Qiilmawaayo
3- Xildhibaan Cabdi Maxamuud Tarax
4- Xildhibaan Aadan Maxamed Cali
5- Shiikh Cabdalle Maxamuud
6- Jaamac Shiikh Cusmaan
7- Cabdullaahi Suudi
8- Suldaan Cabdiraxmaan Aadan Dude
9- Maxamed Cabdixaliim
10- Cabdullahi Muuse Guuto
11- Axmed Cali Bete
12- Cali Gacaneey
13- Cabdixakiim Jaamac Jooje
14- Axmed Guufe
15- Cali Cashuur
16- Suldaan Cabdifataax Guure
17- Cabdidaahir Sodonle
18- Siciid Yuusuf
19- Mustafe Cali Madoobe
20- Maxamed Yuusuf
21- Cabdirisaaq Dhamac
22- Cabdulqaadir Biina
23- Cabdulcasiis Qoolif
24- Cabdirishid Qandala
25- Ayaanle Saxar
26- Xasan Oslo
27- Cabdiraxmaan Shiino
28- Maxamuud Isqasaal
29- Bashiir isqasaal
30- Axmed Jaamac
31- Maxamed Jaamac
32- Liibaan Xirsi
33- Farxaan cali Nuur
34- Cabdinuur Bootaan
35- Cabdicasiis Muuse Qaalid ( Xeylo Boodo)
36- Axmed Dhalacadde
37- Cabdullaahi Dhunkaal
38- Cabdisamad Qeyliye
39- Mustafe Qeyliye
40- Cabdirishiid Beeldaaje
41- Warsame Beeldaaje
42- Sharmaarke Buule
43- Maxamed Yaasiin
44- Maxamed Saalax
45- Cabdisalaam Teetano
46- Maxmed Jaamac
47- Cali Ciise
48- Cabdicasiis Maxamed Ciise
49- Cabdulqaadir Maxamed Ciise
50- Jamaal Siciid
51- Sahra Yuusuf
52- Leylo Jaamac Jooje
53- Shukri Siciid Daahir
54- Sucaad Ceygaag
55- Fowsiyo Cartan
Cabdixakiim Jaamac jooje – Leicester UK

Email: warsan54@gmail.com

Qowmiyad waliba waa ay leedahay ashkhaas dhinac mara danaha dalkaas iyo dadkiisuba ay leeyihiin oo waxa qoorta loo suray magaca  khaa’inu waddan, xabsiga ayaana ah meesha ay nolosha ku laasadaan. Maaha inaan Somaalida ka duwayo eeddda mushkiladeenna oo aan shisheeyaha kula galgalanayo, laakin haddana jilicsanaanteyda iyo kala daadadka igu dhacday  ee ii jinsiyo badisay awgii, ayaa leygu soo dugaalay oo sigaya in dhaxlkeyga leyga fara maroojiyo.

Marka aad daawato sida ay maanta wax u socdaan iyo faragelinta aan is-qarin ee qaranimadeenna lagu wado iyadoo la adeegsanayo ashkhaas Somaaliyeed  oo sandanadi ay guursatay, duuduubna u laqa waxa loo yeeriyo iyo shacabkan dhufaanan ee barkinta dheereystay, kana dareen qaadi la’a kacddoonnadan hareerahiisa ah, waxad ka shakiyi taariikhda noo diiwaan gashan oo bogag badan nagu amaantay.

Haddiise tixdan aan ka soo qaatay Gabayga Hurgumo oo uu triyey Abwaan  Yaxye Xaashi Maxamed wax ku qaadasho leedahay, waxa badan ayey taariikhdu ka been sheegtay. Waxuu Yaxye Xaashi yiri:

Ma hungoobo ruuxii yaqaan meesha loo hirane

Hilinkiisa kama uu lumee wuu hiigsanayaaye

Hayeeshee dadkaan heersariyo hoos wax ugu sheegnay

Misana aan hayeey laga heleyn soow Hurgumo maahan?

Dadkaan heyb qabiil looga dhigay heerka noloshooda

Dadkaan calankii heega surnaa heysan garan waayey

Ee maanta heerkaa ka dhigay soow Hurgumo maahan?

Hoggaan qodan dadkaan kala hadlloon hoos wax ugu sheegnay

Ee heybaddoodii ka tegay soow Hurgumo maahan?

Harar iyo Jabuuti illaa hilinka Nyroobi

Dadkan habacsan een wadahadleyn soow Hurgumo maahan?

Taariikhda hodonka ah haddaan hoos ugu laabto

Oo aan higaadshoon murtida hadal ka soo saaro

Waxaan helay in aan nahay dad aan hilinne raacine

Halgankii Gurey waxaa la haray heybta aan nahaye

Halyeygii Daraawiishta waday heyb qabiil niriye

Heybaddii wadaadkii Barsame looma soo hogane

Hadafkii Janankii Daa’uud ahaa ruuxna muu heline

In kastoo halyaay  ahaa geessi hore jooga

Hareeraha lameynaan qabane hoos yaan niriye

Hoggoodii la gale ciil hadduu hiifis leeyahaye

Hayeeshee dhibtey ka hadlayeen maanta woow halise

Heer kasta ha joogtee markaan waa hed sii bixiye

Hangasheedii waa taa dhowaan loo hadoodiliye

Haddii aan la hanan waa hubaal inaan la haynayne

Hooy baraaruga dadyahow waad ka hurudaane

Haddii aan la hanan waa la hubaa inaan la haynayne, runtii beydkani maanta waa na dul taagan yahay oo qaranimadii faraheenna ay ka sii sibxaneysa, haddiiba aaney hore uga sibxan. Bal akhristow qiyaas feker ah in xarumaheenna booliska ee degmooyinka Xamar  la leeyhay, waxa la geynayaa Boolis ajaanib ah, cid diidmo ka keentayna ayan jirin. Tiiraraka qaranimada waxa ugu weyn in talada amaanku gacantaada ku jirto, maantana in yar in yar ayaa looga sii saarayaa gacamaheenna. Waxa kale oo aad qiyaastaa ujeedada laga leeyahay malaayiinta doolar ee lagu bixiyo ciidamada shisheeye ee dalka lagu soo uruurinayo, iyadoo dhinaca kale laguu diidan yahay in laguu dhiso kuwaaga oy ku bixi laheyn lacag ta hadda baxda dhibicdeed ah. Waxa amakaag iyo yaab ah, halka uu aaday fahamkii kuwan lafahooda la nagu jebiyo ee sheegta inay wakiil naga yihiin, waxa kale oo la yaab kale ah, shacabkan xarigga lagu cabsiinayo ee aan ka ficil qaadan kacdoonka dhinacyadiisa ka dilaacay ee masiirkooda gacanta ku qabsaday, kaba qaadyadana iska tuuray.

DASTUURKA IYO WAQTIGA SHIDADA

Mowduucani waxa uu runtii u baahan yahay in qormo gaara la siiyo, laakin waxan in yar ka taabanayaa xiriirka labadan ka dhexeeya (waa Dastuur iyo waqtiga shiddo jirto) iyo micnaha ay ka bixiyeen khubarada arrimahan daneeya.

Profisor Christopher J. Coyne, waa macallin ka tirsan qeybta dhaqaalaha ee Jaamacadda George Mason University, Virginia, waxana uu qoraal ka sameeyey mowduucan oo uu bixiyey “Constitutions and Crisis”.

Qormadan oo dheer awgeed, waxan ka soo gudbinayaa halka uu ka waafaqay mushkiladeena. Waxa uu micneeyey waqtiga shidada iyo halis uu u yeelan karo jiritaanka mujtamaca uu arrinku la gudboon yahay qaranimadiisa iyo gaar ahaan hab dhismeed hey’adaha maamulka  ee mujtamacaas.

Waxa uu Christopher leeeyahay, waxa in leys barbar dhigaa baaxadda waxyeellada markaa jirta iyo nidaam maamuleedkii hore u jiray ee qornaa, si loo ogaado in ka jira ( dastuurka hore) la kaabo oo lagu kordhiyo qodobada xalka u noqon kara dhibta taagan iyo in loo baahan yahay in mid cucub dib loo qoro. Profisorku waxa uu ku doodayaa inay fududahay in ka la heysto laga saaro qodobada aan la falgeli Karin waqtiga shidada ama lagu daro qaarkii looga baahan yahay xallinta mushkiladdan si waqti iyo dhaqaaleba loo beekhaamiyo.

Waxa uu Pro.  ku doodayaa haddiiba mid cusub la bilaabo, aan laga lug baxaeyn dano gaareed badan oy yeelan karaan ashkhaas ama dowlado awood ku le hirgelintiisa inay kaga faa’ideystaan.

Waa danahaas gaar ahaaneed ee Somaaligu qabo ama shisheeyuhu leeyahay oo ku soo aaday waqti dadkii dastuurkan iyo dalkanba lahaa ayan iska difaaci karin maquuninta oo xataa aan karin inay afkaartooda ku muujiyaan dibad bax, iyadoo loogu cagajugleynayo in la xirxirayo ama hantida lagala wareegayo.

Shacabka Somaaliyeed ee gudaha jooga iyo kuwa dibaddaba, waxa xil ka saran yahay inay ka dibad baxaan dhagartan aan geed loogu soo gabban ee nagu socota, mas’uuliyadda waxa kasta oo ka xumaada umaddanna, waa inay kula xisaabtamaan dhowrka ninee lagu adeeganayo , kana faham la’a damaca waalan ee shiyeeyaha ee ku aaddan dalka iyo dadkaba. CAKUYE MA ANAA LEYSKU KEY ADEEGSADAY

Qormadii  Nuur Cilmi Xalane

Email:warsan54@gmail.com